Vérificateur d'orthographe arménien
téléchargez HySpell maintenant
 Dictionnaire
ծին գոյական Մորթային բիծ, խալ * ծննդական (իգական) անդամ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 191։


ԾԻՆ
գոյական Տե՛ս ծնունդ։


ԾԻՆ
գոյական խալ, բիծ, բնական նիշ մարդկային մարմինին վրայ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 210
Nouveau!
Ծ,
ծ,
ծայ կմ,
ծա
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի տասնևչորսերորդ գիրը և իններորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Ծ։
‣ Շղագիր ծ։
‣ Շարագիր ծ։

    2. Անձայնեղ սկզբնափակ միջակ լեզուաքմքային հնչիւն, որ արտասանվում է լեզուի ծայրը տափակ կերպով քիմքին մօտեցնելով։

    3. Իբրև թուանշան՝ նշանակում էր յիսուն։
‣ Եչ-ծայ-շայ-րէ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 949
Nouveau!
(beta)
ԾԻՆ ծնի (ծնից) (արմատ Ծնանել՚ի)
գոյական
⨀հին նշանակութիւն 1. Ծնունդ, ծնելը։

＋գաւառական նշանակութիւն 2. Կովի՝ տաւարի ծնելու ժամանակը։
‣ Կովը լաւ կուրծ է արել, ծինը մօտ է։

    3. Կովի տարիք, որը հաշվում են նրա ծիներով, որ սկսվում է սովորաբար չորրորդ տարուց։
‣ Կովը քանի՞ տարեկան է. －Առաջին ծինն է (= առաջին անգամ է ծնել, ուրեմն չորրորդ տարումն է, չորս տարեկան է)։
‣ Մի կով գնեցի՝ երեք ծին է։
‣ Մինչև տասը ծինը՝ կովը ձեռնտու է պահել կաթի համար։

⨀հին նշանակութիւն 4. Կանանց և էգ կենդանիների արգանդ։

＋գաւառական նշանակութիւն 5. Ընկերք, սրբան, որի մէջ սաղմը զարգանում է արգանդում, և որ ծնունդից քիչ յետոյ դուրս է գալիս։
‣ Կովը երեկ ծնել է, բայց ծինը մինչև հիմայ դուրս չի գալիս։

    6. Մարմնի վրայ բնական սեւ բիծ, խալ, որ համարվում է գեղեցկութեան նշան։
‣ Թշի վրայ մի սեւ բիծ կայ, վէրքի՞ց է. －Ոչ, ծին է (= ի ծնէ է, բնական է)։

    7. Մի տեսակ բծաւոր վէրք, որը ժողովուրդը ըստ կրօնական հաւատալիքի համարում էր Տիրամօր նշան (հակադրութեամբ բնական ծին՚ի 6)։
‣ Էդ ի՞նչ բիծ է թշի վրայ. －Տիրամօր ծինն է։

＋գաւառական նշանակութիւն 8. Տե՛ս Ոստ։

Դարձուածքներ
Ի ծնէ
մակբայ Ծնած օրից, ի բնէ, բնականից։
‣ Այս մէկն ի ծնէ կոյր է, իսկ այս միւսը կուրացել է ծաղիկ հիւանդութիւնից։
‣ Ի ծնէ այդպէս կարմիր է նրա երեսի կէսը։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 972
Nouveau!
(beta)
Ծ
    1. մեր այբուբենին տասնըչորրորդ տառը եւ իններորդ բաղաձայնը, որ անձայնեղ սկզբնափակ միջակ լեզուաքմքային հնչիւն ունի՝ արտասանուելով լեզուին ծայրը տափակ կերպով քիմքին մօտեցնելով, եւ գրեթէ յատուկ է մեր լեզուին՝ դուրս մնալով հնդեւրոպական համեմատութենէ՝ ինչպէս են ձ, ց, ջ եւ չ տառերը. միջակ զ-ի եւ ձ-ի միջեւ. անունը ծա.

    2. գլխագիր Ծ-ն, քովը կէտ (= Ծ.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ յիսուներորդ, իսկ նոտրգիր կամ բոլորգիր կամ շեղագիր ծ-ն բացարձակդ թուական ածական է եւ կը նշանակէ յիսուն.

    3. լծորդ է ձ-ի եւ երբեմն կը փոխանակուի անոր հետ ն տառէն յետոյ. օրինակ՝
‣ պանծալ - պանձալ, ընծայ = ընձայ, ինձ = ինծ (վայրի գազան), ինձ = ինծի (դերանուն), խնձոր = խնծոր, խանձել = խանծել, եւ այլն։ Նկատի առնել նաեւ գձուձ = գծուծ եւ ձաղել = ծաղրել, ձաղել = ծաղել բառերը, որոնք կը շեղին վերը տրուած օրէնքէն.

    4. լծորդ է նաեւ ճ—ի. օրինակ՝
‣ ծկոյթ = ճկոյթդ, ծաւալել = ճապաղել, պարծ = պերճ, կծել = կճել, եւ այլն.

    5. կը փոխանակուի նաեւ տ-ի հետ. օրինակ՝
‣ ծիծ = տիտ (մերկատիտ բառին մէջ, որ կը նշանակէ ծիծերը բաց), արած = արատ (նոյն նշանակութեամբ), արածիլ = արաւտ բառէն (որմէ արօտիլ բառը), եղծ = աղտ ? = աղծապիղծ, ծածանիլ = տատանիլ, եւ այլն.

    6. իբրեւ կրկնաձայն (= տզ) կը տեսնուի մատզիլ բային մէջ՝ որմէ ունինք մածանիլ, մածնուլ կամ մածուն բառերը, ինչպէս դզ-ն ալ համազօր է ձ-ի, դզ-ի = ձի բառին մէջ.

    7. կրնանք նաեւ զ-ով փոխանակուած համարիլ, եթէ համեմատենք զածած (= խեղճ, ճռզած) բառը ազազուն բառին հետ. ըստ այսմ՝ կծուիլ = կզուիլ, կրծկալ = կզկալ, եւ այլն։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 898
Nouveau!
(beta)
ԾԻՆ
գոյական
    1. արմատ ծնիլ բայի.

    2. Տե՛ս ԾՆՈՒՆԴ. օրինակ՝
‣ լուսածին.

ածական
    3. ծնող, ծնունդ յառաջ բերող. օրինակ՝
‣ բազմածին.

գոյական
    4. մարմինի վրայ բնական սեւ բիծ, Տե՛ս ԽԱԼ.

    5. կիներու եւ էգ կենդանիներու արգանդ՝ ընկերք.

    6. տեսակ մը բծաւոր վէրք։

    7. ոստ։

Դարձուածքներ
Ի ծնէ
ծնած օրէն, ի բնէ, բնականէն։

Հակառակը՝ մեռ (օրինակ՝ կիսամեռ)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 918
Nouveau!
(beta)
ՆՇԱՆ
գոյական
    1. որեւէ բանի վրայ եղած պայմանական նիշ՝ դրոշմ՝ պատկեր, որ կը ծառայէ իբրեւ բանի մը նշանակ՝ ցուցանիշ. յայտանիշ, կնիք.

    2. առարկայի՝ կենդանիի՝ արտադրութեան վրայ դրուած՝ դրուող դրոշմ՝ պիտակ. մակնանիշ, վաճառանիշ.

    3. մարմնի վրայ բնական բիծ՝ խալ եւ այլն.

    4. գլխու՝ ձեռքի՝ աչքի եւ այլն շարժում, որով բան մը կը հասկցնենք.

    5. որեւէ բանի մնացած հետք՝ դրոշմուածք՝ բիծ՝ պատռուածք եւ այլն.

    6. որեւէ բանի արտայայտութիւն՝ արտաքին երեւոյթ.

    7. բան մը՝ մէկը միւսէն զատորոշ առանձնայատկութիւն.

    8. լուսային՝ ձայնային՝ տեսողական ազդանշան.

    9. որեւէ բանի նախանշան.

    10. բնութեան երեւոյթներու մէջ փոփոխութիւն, որ ցուցանիշ է որոշ բանի.

    11. նոյն երեւոյթներուն մեկնաբանութիւնը իբրեւ բարեբաստիկ կամ չարաբաստիկ իրողութիւն.

    12. բանի մը՝ մէկուն բնորոշ առանձնայատկութիւն. յատկանիշ, նկարագիրի գիծ.

    13. նշանախօսութեան՝ նշանդրէքի դրուած՝ տրուած մատանիները՝ իբրեւ սիրոյ խոստման գրաւական.

    14. նշանառութեան թիրախ՝ նպատակ, նպատակակէտ.

    15. տոհմանշան, զինանշան.

    16. որեւէ գրութիւն՝ առարկայ, որ ցոյց կու տայ թէ յանձնակատարը լիազօրուած է իր առաքելութեան մէջ, պաշտօնագիր, փաստ, ապացոյց, փաստաթուղթ, լիազօրագիր.

    17. նիւթական առարկայ, ձեւ կամ ձայն, որ բացակայ կամ անըմբռնելի իրի մը տեղը կը բռնէ.

    18. թիթեղէ՝ ոսկիէ՝ մետաղէ՝ թելէ եւ այլն շինուած կրծքանշան, որ պատկեր եւ գրութիւն կը կրէ ու կը ներկայացնէ որեւէ խորհուրդ՝ յիշատակ՝ անդամակցական իմաստ.

    19. թուաբանական՝ ուսողական՝ գիտական եւ այլն գծագրութիւն՝ պատկեր եւ այլն.

    20. արժանիքներու՝ վաստակի գնահատանքի գրաւական. պատուանշան, շքանշան.

    21. նշանաբան.

    22. հաստատում մը աւելի կամ նուազ կերպով արդարացնող արդիւնական փաստ. օրինակ՝
‣ տենդ ցուցնող զարկերակին յաճախանքը.

    23. հրաշք.

    24. ձեւ, տիպ, օրինակ.

    25. նպատակ, նշանակ, թիրախ, նպատակակէտ.

    26. կէտ, գիծ, գրախեց, նշանախեց.

    27. դրօշակ, դրօշ:

Տեսակներ
— Արտադրութեան՝ մակնանիշ, վաճառանիշ:

— Գերբնական՝ հրաշք:

— Գրուած թիւ՝ թուանշան:

— Եղունգի ստորոտը (ճերմակ)՝ պիժիկ։

— Զարմացական՝ երկար (՜):

— Զոդիակոսի՝ կենդանակերպ:

— Լաւ, գէշ՝ երեւոյթ։

— Խորհրդաւոր՝ խորհրդանշան։

— Ծաղկախտի՝ պեպեն, չեչ:

— Ծովու մէջ վտանգաւոր տեղերու՝ խթանշան, խարսխանշան։

— Կուրծքի՝ կրծքանշան։

— Հաշուեփայտի վրայ՝ քանդ, ծոնդ:

— Հարցական՝ հարցանիշ, պարոյկ (՞):

— Հիւանդութեան՝ ախտանշան:

— Մարմնի վրայ բնական՝ ծին, խալ:

— Մորթի վրայ (կարմիր)՝ ցան, ման:

— Յայտարար՝ յատկանիշ, յայտանշան։

— Նշանախօսութեան՝ մատանի:

— Նշանառութեան՝ թիրախ:

— Պատժապարտի՝ խարան:

— Պատիժի՝ խարան:

— Պատուոյ՝ պատուանշան, շքանշան։

— Սուրբ՝ խաչ:

— Վէրքի՝ սպի, երաշխէպ։

— Վտանգի ազդարար՝ ազդանիշ, ահազանգ, ազդանշան:

— Քաղաքի, երկրի՝ զինանշան, զինանիշ։

Բաղադրեալ Բայեր
Նշան բռնել
ներգործական բայ հրացանով՝ ատրճանակով՝ նետով եւ այլն նշանառութիւն փորձել՝ կատարել:

Նշան դնել
ներգործական բայ
    1. նշանել.
    2. նշան բռնել.
    3. որեւէ առարկայի՝ մարմնի վրայ դրոշմ՝ կնիք ընել։

Նշան տալ
ներգործական բայ
    1. նշանախօսութեան ատեն փեսացուին կողմէ հարսնացուին մատանի կամ այլ կարգի նշան նուիրել եւ փոխադարձաբար.
    2. ազդանշան տալ.
    3. նշան ընել, իմացնել, յայտնել։

Նշանը ետ առնել, Նշանը ետ վերցնել
ներգործական բայ փեսացուին կամ հարսնացուին կողմէ նշանածէն հրաժարիլ եւ նշանը ետ ուզել:

Նշանին զարնել
ներգործական բայ նպատակակէտին՝ թիրախին զարնել՝ հասնիլ:

Դարձուածքներ
Ի նշան (Գրբ.)
իբրեւ բանի մը արտայայտութիւն՝ ապացոյց՝ փաստ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1715
Nouveau!
(beta)
ՊԻՍԱԿ
գոյական
    1. մարմնի վրայ ճերմակ՝ սպիտակ նիշ՝ նշան.
    2. մարմնի վրայ պուտ, խայտուց, բուտ։

Տեսակներ
— Դէմքի վրայ, մարմնի վրայ՝ խալ, ցան, ման։

— Բնական՝ ծին:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2035
Nouveau!
(beta)

Mots similaires
ց-ին
Aussi la recherche pour "ծ-ին" dans ces dictionnaires:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. dictionnaire arménien contient 17 718 mots
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Français
Նայիրի / Nayiri.com