Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Ձեւաբանութիւն

Արեւմտահայերէն

Մշակներ → մշակ (գոյական)
Յոգնակի • Ուղղական հոլով
Յոգնակի • Հայցական հոլով
 Բառարան
մշակ գոյական Երկրագործ * կրթական աշխատանքի նուիրեալ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 305։


ՄՇԱԿ
գոյական
    1. երկրագործ, հողագործ։
    2. բանուոր։
    3. հանրային գործիչ, վաստակաւոր։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 338
ՆՈՐ
1. ՄՇԱԿ մշակի (մշակաց)
(Կովկասեան ծագումից, վրացերէն լազերէն ինգուշերէն ևն. muša, mušaki, գործաւոր)

գոյական
    1. Հողի վրայ՝ դաշտում, այգում աշխատող։
‣ Բամբակը քաղհանելու համար քսան մշակ է հարկաւոր։
‣ Այգումդ քա՞նի մշակ ես բանեցնում։

    2. Որմնադրին քար-կիր և այլ նիւթեր մատակարարող, օգնող բանուոր։
‣ Մի վարպետ երկու մշակով այս պատը հինգ օրում կշինեն։
‣ Վարպետն իւր մշակներով է գալիս։

    3. Բեռնակիր, որ շալակով ծանրութիւններ է փոխադրում։
‣ Մի մշակ կանչեցէք, թող արկղը տանի ձեր տունը։
‣ Մշակները, կոռտինքներն ուսերից կախած, հրապարակում նստած սպասում են գործի։

    4. Ընդհանրապէս աշխատաւոր, վաստակաւոր մարդ (ֆիզիկական թէ մտաւորական աշխատանք կատարող)։
‣ Մշակն արժանի է իւր վարձին։
‣ Նա մեր մտքի մշակն եղաւ։
‣ Լեզուի և գրականութեան մշակներ։

    5. Տարով վարձված տղամարդ աշխատաւոր։
‣ Հարուստ մարդ էր, տանը չորս մշակ էր պահում։

    6. Անուն հայերէն լրագրի, որ Թիֆլիսում սկսեց հրատարակվել 1872 թուից Գրիգոր Արծրունու հրատարակութեամբ ու խմբագրութեամբ («Մշակ»)։
‣ «Մշակը» զգալի կուլտուրական դեր կատարեց հայ հասարակութեան մէջ։
‣ «Մշակի» աշխատակից։


＋գաւառական բառ 2. ՄՇԱԿ
գոյական Ախոռներում կռէճի (2) մօտ սիւնին կպցրած տախտակ, որ կախված է մնում սիւնից, բայց հարկաւոր ժամանակ բարձրացնում, հորիզոնական ձև են տալիս, տակից մի յենարան՝ մշկիկ դնելով, և ապա վրան աղբի քթոցը դնելով՝ աղբը կռէճից լցնում են ու դուրս տանում ախոռից։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1496
ՆՈՐ
(beta)
ՄՇԱԿ
գոյական
    1. հողագործ, երկրագործ, սերմնացան.
    2. ծառայ.
    3. գիւղատնտեսական բանուոր.
    4. ընդհանրապէս՝ աշխատաւոր.
    5. որեւէ գործի համար վարձու աշխատող՝ բանուոր, գործաւոր.
    6. բեռնակիր, շալակաւոր, բեռնաբարձ.
    7. (Գաւառական) ախոռի սիւնին դրուած՝ փակցուած տախտակ, վրան զանազան առարկաներ դնելու համար.
    8. (Փոխաբերական իմաստ) մտաւորական աշխատաւոր, հանրային գործիչ, վաստակաւոր։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1533
ՆՈՐ
(beta)
ԱՇԽԱՏԱՒՈՐ
գոյական աշխատող ոյժ, աշխատող ձեռք, բանուոր.

Տեսակներ
— դաշտի ՝ մշակ, հողագործ, երկրագործ.

— գաղափարի ՝ գործիչ.

— գրասենեակի՝ պաշտօնեայ.

— դպրոցի՝ տնօրէն, ուսուցիչ, տնտեսուհի.

— նաւու՝ նաւապետ, նաւաստի.

— տունի՝ ծառայ, սպասաւոր, սպասուհի.

— տան շինութեան՝ որմնադիր, ծեփիչ, թափիչ (Թրքերէն պատանաճի).

— փուռի՝ փռապան, հացագործ.

— ջաղացքի՝ ջաղացպան, աղօրեպան.

— ատաղձագործարանի՝ ատաղձագործ.

— փայտ կտրելու՝ փայտահատ, փայտահար.

— մաքրութեան՝ լուացարար, լուացարարուհի, աւելածու.

— արդուկի՝ արդուկիչ.

— դերձակատան կամ դերձականոցի՝ դերձակ, ձեւող, կարող, կարուհի.

— սրճարանի՝ սրճեփ, մատուցող.

— ճաշարանի՝ սպասեակ, խոհարար.

— կօշկատան՝ կօշկակար, հնակարկատ.

— ներկատան՝ ներկարար.

— խաղախորդարանի կամ կաշեգործատան՝ խաղախորդ.

— վաճառատան ՝ վաճառորդ.

— մեքենական գործերու՝ մեքենագործ, մեքենագէտ.

— փոխադրական ընկերութեանց՝ կառապան, սայլորդ, մեքենավար, օդաչու.

— ախոռի՝ ձիապան, ձիադարման, ջորեպան, իշապան.

— գոմի՝ տավարած, անդէորդ.

— փարախի՝ հովիւ, խաշնարած, գառնարած.

— երկաթեղէնի՝ երկաթագործ, հնոցապան, փականագործ, դարբին, ձուլարար.

— թանկագին մետաղներու՝ ոսկերիչ, արծաթագործ, ադամանդագործ, գամիչ կամ գամող (Թրքերէն մըխլայըճը), տաշող.

— տպարանի՝ տպագրատան՝ գրաշար, գրաշարապետ, տողաշար, տպագրիչ, փորագրիչ, կազմարար, սրբագրիչ կամ սրբագրող, վերստուգող.

— նկարչատան՝ լուսանկարիչ, սրբագրիչ (Ֆրանսերէն րըթուշէօր) .

— անուշավաճառի՝ ծաղարար.

— կահագործարանի՝ կահագործ.

— քարահանքի՝ քարակոփ.

— եկեղեցիի՝ ժամկոչ, լուսարար։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 165
ՆՈՐ
(beta)
ԱՐՀԵՍՏԱՒՈՐ
գոյական
    1. արհեստ ունեցող անձ. Հակառակը՝ անարհեստ։

    2. գործաւոր, բանուոր:

Տեսակներ
— Ընկերութեանց՝ պաշտօնեայ.

— դաշտի՝ մշակ։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 240
ՆՈՐ
(beta)
 Գործածութիւն փորձնական 17 մէջբերում 

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

ՆՈՐ Ուսամնասիրել Մշակներ բառաձեւին գործածութիւնը՝ Արեւմտահայերէն Գրուածքներու Ժողովածոյ-ին մէջ։
Փնտռել «Մշակներ» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com