Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Ձեւաբանութիւն

Գտնուած Բառաձեւեր

անի → անել (բայ)
Անի → Անի

Գտնուած Բառոյթներ

 Բառարան
անի դերանուն Ինք, անիկա, ան:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 23։


ԱՆԵԼ
ածական, գոյական
    1. (փողոց՝) անելանելի։
    2. (խնդիր՝) անլուծելի։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 20
ՆՈՐ
1. ԱՆԵԼ արի, արաւ, կամ արեցի, արեց, արա՛, արէ՛ք, արել եմ, արած. անում եմ, էի, մի՛ աներ կամ մի՛ անի, անող, անելու
(գրաբար առնել, արարի, միջին հայերէն այնել, որից էնել եւ անել)

ներգործական բայ
    1. Աշխատանք կատարել, գործով զբաղված լինել։
‣ Ինչ որ կարող եմ՝ անում են։
‣ Նա պարապ նստած չէ. միշտ մի բան անում է։

    2. Ոյժը գործադրել մի բանի, պարապել մի բանով։
‣ Ի՞նչ էք անում ամբողջ օրը։
‣ Հինգ տարի ուսուցչութիւն արեց։

    3. Ձեւակերպել, յարմարեցնել, սարքել։
‣ Քարը բարձ են անում, չոր գետինը՝ անկողին։
‣ Այնպէս կանեմ, որ երկուսդ էլ գոհ մնաք։

    4. Օգտագործել, պիտանի դարձնել։
‣ Այս դէպքը մատի փաթաթան արաւ իւր համար։

    5. Վերածել, դարձնել, շինել։
‣ «Երկու ծըծիդ մէջ տեղը բաղչա ու բաղ ես արել»։
‣ Ինձ խաղք ու խայտառակ արիր։
‣ Մաթ անել (Տե՛ս Մաթ)։
‣ Մարս անել։ (Տե՛ս Մարս)։

    6. Գումար՝ ամբողջութիւն կազմել։
‣ Երկու անգամ երկու անում է չորս։
‣ Հաշուի՛ր թէ բոլոր պարտքս ո՛րքան է անում։
‣ Տասն ու քսան անում է երեսուն։

    7. Դեր կատարել, իրանից ձեւացնել։
‣ Գլխիս աղայութիւն է անում։
‣ Ձեր մէջ ո՞վ կարող է դերասանութիւն անել։

    8. Օգնել, նպաստել։
‣ Ձեզ համար կանեմ, ինչ որ ձեռքիցս գալիս է։

    9. Վնասել, վտանգաւոր լինել։
‣ Ի՞նչ պիտի անես ինձ։
‣ Նա քեզ ոչինչ չի կարող անել։

    10. Կատարել, իրագործել։
‣ Ինչ որ ասացի արի՞ր. —Բոլորն արի։
‣ Ամբողջ օրն արածդ ա՞յս է։

＋գաւառական նշանակութիւն 11. Բնական պէտքերը կատարել։
‣ Հիւանդը էլի տակն արել է (անկողինը կեղտոտել է)։
‣ Երեխան վրան արել է, փոխի՛ր (շորերը կեղտոտել է)։

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Ճուլ անել կամ, ＋գաւառական բառ Ճուլիկ անել
չէզոք բայ (մանկական) միզել։

＋գաւառական բառ Ա-ա՛ անել, ＋գաւառական բառ Քխօ անել
չէզոք բայ (մանկական) Փորից դուրս գնալ։

Բաղադրեալ Բայեր
Տակն ու վրայ անել, Վեր ու վայր անել
ներգործական բայ Խառնել, կործանել։

Չեմ ու չում անել
չէզոք բայ Չկամեցող ձեւանալ, ձեւի համար մերժել, կոտրտվել։

Դարձուածքներ
Ի՞նչ անեմ, Ես ի՞նչ անեմ
Ինձ չի վերաբերում, իմ ի՞նչ գործս է։
‣ Ի՞նչ անեմ թէ հիւանդ է։
‣ Նրանք իրար միս են ուտում, ես ի՞նչ անեմ։

Լաւ եմ անում
Կամակոր մարդու արտայայտութիւն, երբ նրան մեղադրում են մի վատ գործի մէջ։
‣ Ինչո՞ւ ես եղբօրդ ծեծում, մեղքը չէ՞. ―Լաւ եմ անում։

Ինչ արաւ չարաւ
Ամեն տեսակ հնարների դիմեց (մինչեւ որ)։
‣ Ինչ արաւ չարաւ՝ մի տոմսակ ճարեց այդ ներկայացման համար։
‣ Ինչ արի չարի՝ չկարողացայ ուզածդ գտնել։

Ի՞նչ անեմ, ի՞նչ չանեմ
Ինքն իրան խորհրդածելու ձեւ, ի՞նչ հնարի դիմեմ, ի՞նչ անեմ։

Տե՛ս եւ Առնել (1)։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 132
ՆՈՐ
(beta)
2. ԱՆԵԼ,
ԱՆԵԼԱԿԱՆ,
ԱՆԵԼԱՆԵԼԻ
ածական
    1. Որ տեղից ելք՝ դուրս գալու հնարք չկայ։
‣ Անել բաւիղ՝ գուբ՝ բանտ։

    2. Փոխաբերաբար Դժուարին, անհարթելի։
‣ Անելանելի դրութիւն։

    3. Որի վրայ ելնել՝ բարձրանալ չի կարելի, դժուարակոխ, անմատչելի։
‣ Անելական լեռներ։

⨀հին նշանակութիւն 4. Որ չի ելնում, չի դուրս գալիս, չի ջնջվում։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 133
ՆՈՐ
(beta)
ԱՆԻ
դերանուն 1. Տե՛ս ԱՆԻԿԱ.

գոյական 2. մայրաքաղաք Բագրատունեաց թագաւորութեան.

մասնիկ 3. ածանցակերտ յետադաս մասնիկ.

օրինակ՝
‣ գեղանի,
‣ բազմակողմանի, եւ այլն.

գոյական 4. իգական յատուկ անուն։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 105
ՆՈՐ
(beta)
ԱՆԵԼ,
ԱՆԵԼԱՆԵԼԻ
գոյական ածական
    1. ուրկէ ելլել դժուար է.
    2. մէջէն չելլելիք բան.
    3. դժուարալոյծ.
    4. արեւելահայերէն՝ ընել։

Հակառակը՝ դիւրին։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 98
ՆՈՐ
(beta)
ՃԱՄԲԱՅ
գոյական
    1. քալելու տեղ, անցնելու տեղ. անցք, շաւիղ. ճանապարհ, ուղի.
    2. ձեւ, միջոց։

Տեսակներ
— Արեան՝ երակ:

— Դաշտի (նեղ)՝ նրբուղի, կածան:

— Ելք չունեցող՝ փակուղի, անել։

— Ժայռի մէջ՝ փապուղի։

— Լայն՝ պողոտայ:

— Լուծման՝ միջոց, ձեւ:

— Խիճով՝ խճուղի:

— Խորտուբորտ՝ դերբուկ:

— Ծառերով՝ ծառուղի։

— Նեղ (ոտքի)՝ արահետ։

— Շնչառութեան՝ շնչափող, խողովակ, ցնցուղ։

— Շոգեկառքի՝ երկաթուղի:

— Ոտաց ճամբայ՝ արտաքնոց։

— Չորս ճամբաներու հանդիպման՝ քառուղի, խաչմերուկ:

— Ջուրի՝ կորի, կաւառ։

Բաղադրեալ Բայեր
Ճամբայ առնել
չէզոք բայ
    1. ճամբայ ելլել, քալելու սկսիլ.
    2. բանելու սկսիլ (գործիք մը)։

Ճամբայ բանալ
չէզոք բայ գործի, ձեռնարկի, բարեկամութեան, եւ այլն՝ սկիզբ դնել։

Ճամբայ բռնել
չէզոք բայ
    1. որոշ ուղղութեամբ երթալ.
    2. որոշ ուղղութեան մը, միջոցի մը դիմել:

Ճամբայ ելլել
չէզոք բայ
    1. ճամբորդութեան սկսիլ.
    2. դէպի երթալիք տեղը սկսիլ ընթանալ։

Ճամբայ երթալ
չէզոք բայ ճամբորդութեան սկսիլ։

Ճամբայ իյնալ
չէզոք բայ
    1. քալելու սկսիլ.
    2. ճամբորդութեան սկսիլ։

Ճամբայ կտրել
չէզոք բայ որոշ հեռաւորութիւն՝ միջոց անցնիլ (երթալ):

Ճամբայ հանել
ներգործական բայ ճամբել, ճանապարհել:

Ճամբայ սորվեցնել
չէզոք բայ հնարք՝ միջոց ցոյց տալ։

Ճամբայ տալ
չէզոք բայ մէկ կողմ քաշուիլ, որպէսզի ուրիշ անձ մը, անձեր, փոխադրակառքեր ազատ անցք ունենան:

Ճամբան բռնել
չէզոք բայ հեռանալ. օրինակ՝
‣ ճամբա՛դ բռնէ, գնա՛:

Ճամբան կապել
չէզոք բայ Տե՛ս Ճամբան կտրել։

Ճամբան կտրել (մէկուն)
չէզոք բայ
    1. ճամբան գոցել.
    2. արգիլել.
    3. կողոպտելու համար կեցնել:

Ճամբաները կապել
չէզոք բայ
    1. երթեւեկը հսկողութեան տակ առնել.
    2. ազատ անցք չտալ։

Ճամբաները չափել, Ճամբաները չափչփել
չէզոք բայ անգործ պտըտիլ։

Ճամբել (տուն)
ներգործական բայ
    1. տուն ղրկել.
    2. մերժել.
    3. վտարել, վռնտել:

Ճամբէ դուրս գալ
չէզոք բայ Տե՛ս Ճամբէ ելլել։

Ճամբէ ելլել
չէզոք բայ ընդունուած կարգ ու կանոններէն, բարոյական հասկացողութիւններէն շեղում կատարել. խոտորիլ, մոլորիլ։

Ճամբէ հանել
ներգործական բայ շեղեցնել, մոլորեցնել։

Ճամբու գալ
չէզոք բայ սխալ ճամբայէն ուղիղ ճամբու գալ. ուղղուիլ։

Ճամբու դնել (գործ մը)
ներգործական բայ գործը յաջող ընթացքի մէջ դնել։

Ճամբու դնել (մէկը)
ներգործական բայ
    1. հեռացնել.
    2. մինչեւ որոշ տեղ՝ ճամբորդին ուղեկցիլ. ճամբել, ղրկել.
    3. գործէ արձակել։

Ճամբուն վրայ քար ձգել, Ճամբուն վրայ քար նետել
չէզոք բայ խոչընդոտել, արգելք հանդիսանալ։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1361
ՆՈՐ
(beta)
ՈՒՂԻ
գոյական
    1. հողի. գետնի վրայ երթեւեկելու համար պատրաստուած՝ բացուած ճամբայ. շաւիղ, արահետ, կածան, կպրուղի, խճուղի.

    2. տարածութիւն, որով որեւէ կարգի հաղորդակցութիւն տեղի կ՚ունենայ.

    3. անցք, անցում.

    4. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի թափանցելու հնարաւորութիւն՝ հնարք, մուտք.

    5. (Փոխաբերական իմաստ) ուղեւորութիւն, ճամբորդութիւն.

    6. (Փոխաբերական իմաստ) ուղղութիւն, ուղեգիծ, երթուղի.

    7. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի գործունէութեան՝ զարգացման եւ այլն ուղղութիւն.

    8. (Փոխաբերական իմաստ) միջոց, հնար, հնարաւորութիւն.

    9. (Փոխաբերական իմաստ) գործունէութիւն, ընթացք, վարմունք, կեանք:

Տեսակներ (Տե՛ս ճամբայ).-

Տեսակներ
— Աղտոտ ջուրի՝ կոյուղի։

— Գետնի տակէն՝ գետնուղի (Ֆրանսերէն metro)։

— Ելեկտրական հեղուկին մէջ մխրճուած երկու ձողիկները՝ ելեկտրուղի, ելեկտրասայր (Ֆրանսերէն électrode):

— Դրականը՝ Դրասայր, մտուղի (anode),

— ժխտականը՝ ժխտուղի, ժխտասայր, ելուղի (cathode)։

— Ելլելու՝ դուրս գալու՝ ելուղի:

— Ելք չունեցող անել:

— Էջքի՝ էջուղի (Ֆրանսերէն piste)։

— Խիճերով՝ խնուղի:

— Կառքի՝ կառուղի։

— Կեդրոնական՝ մայր՝ մայրուղի։

— Կպրապատ՝ կպրուղի։

— Նուրբ՝ բարակ՝ նեղ՝ նրբուղի, նրբակածան:

— Շեղ՝ շեղուղի, շրջուղի, ոլորան ուղի։

— Շունչի՝ շնչառութեան՝ շնչուղի, շնչերակ:

— Ոտքի՝ ոտքով բացուած՝ ոտնուղի:

— Չորս՝ քառուղի։

— Ջուրի՝ ջրուղի, ջրաբաշխական ցանց, ջրանցք:

— Փակ՝ փակուղի:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1904
ՆՈՐ
(beta)

Նման բառեր
ահնի
ամի
այնի
 Գործածութիւն փորձնական 65 մէջբերում 

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

Գտնուած բառոյթներու գործածութիւնը

ՆՈՐ Ուսամնասիրել անի բառոյթին գործածութիւնը՝ Արեւմտահայերէն Գրուածքներու Ժողովածոյ-ին մէջ։
Փնտռել «անի» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com