Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Բառարան
⨀հին բառ 1. ԱՌ (առի, առից)
(արմատ Առնուլ՚ի)

գոյական
    1. Առնելը, գնելը, (որից առ ու ծախս, առեւտուր), Համեմատել Առք։
    2. Յափշտակելը, կողոպուտ, աւարառութիւն։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Առ և աւար, ⨀հին բառ Առ և ապուր
գոյական Աւարառութիւն, կողոպուտ։

⨀հին բառ Յառ ապուռ
ածական մակբայ Յափշտակված, բռնի հանած, աւարառութեամբ։


2. Ա՛Ռ առ (կմ էառ)
ներգործական եզակի հրամայական և գրաբար կատարեալ եզակի երրորդ դէմք Առնուլ՚ի։


＋գաւառական բառ 3. ԱՌ
գոյական Հողի այն շերտը, որ գութանի խոփը մի անգամից առնում է (կտրում է) և մի կողմ է շուռ տալիս։
‣ Գութանի առը աւելացրէ՛ք։
‣ Առը շատ լայն է, եզները դժուար են քաշում։


4. ԱՌ
նախադրութիւն
    1. Գործ է ածվում այլևայլ հոլովների հետ և տալիս է նրանց զանազան նշանակութիւններ։

Հայցականի հետ.
⨀հին նշանակութիւն 1. Դէպի (մեծ մասամբ՝ անձ նշանակող բառերի վրայ)։
‣ Չոգաւ առ նոսա,
‣ ⨀հին նշանակութիւն Եկն առ իս։

    2. Համար, պատճառով։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Առ սէր քոյ։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Առ հոգալ։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Առ յոյս,
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ սէր։

⨀հին նշանակութիւն 3. Համեմատ, հաշուով, (մարդ-գլուխ)։
‣ Առ այր, առ տուն, առ օր։

⨀հին նշանակութիւն 4. Իբրև, հաշվում (Ունել բայի մօտ)։
‣ Ունել առ իմաստունս՝ առ արդարս։

⨀հին նշանակութիւն 5. Վերաբերմամբ, նկատմամբ, հանդէպ։
‣ Առ մարդ, առ չարս։

Սեռականի հետ.
⨀հին նշանակութիւն Պատճառով, համար, բացառականի նշանակութեամբ։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Առ ահի,
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ երկիւղի,
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ իմոյ յիշատակի։

Տրականի հետ.
⨀հին նշանակութիւն 1. Մօտ (դադարում ցոյց տուող բայերի մօտ)։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Եկաց առ նմա.
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ որում գտանէր.

⨀հին նշանակութիւն 2. Առջեւը, ներկայութեամբ։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Առ արքայի,
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ դատողին։

Բացառականի հետ.
⨀հին նշանակութիւն Պատճառով, նպատակով։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Առ օրինակէ.
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ ի չգոյէ։

Գործիականի հետ.
⨀հին նշանակութիւն 1. Մօտ (տեղով կամ ժամանակով).
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ ստորոտով.
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ գետով.
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ նախնեօք.
‣ առ ջրհեղեղաւ։

⨀հին նշանակութիւն 2. Վրայ, յաւելուածով.
‣ ⨀հին նշանակութիւն Առ այսոքիւք,
‣ ⨀հին նշանակութիւն առ կանամրք։

⨀հին նշանակութիւն 3. Համեմատութեամբ (երկու բան իրար մօտ դնելով).
‣ ⨀հին նշանակութիւն Յարդ առ ցորենով։

⨀հին նշանակութիւն 2. Կազմում է բազմաթիւ բառեր (յունարէն կաղապարով), իբրև առաջադիր մասնիկ. օրինակ՝
‣ առոգանել, առադրել, առարկայ, առարկել, առանձին, առտնին…։

Նոր լեզւում պահված են մի քանի քարացած ձեւեր － առ այժմ, առ առաւելն, առ ժամանակ, առ կախ, առ ձեռն, առ նուազն, առ ոչինչ, առ սակաւ սակաւ կամ սակաւ առ սակաւ, առ տեղեաւն ... (Տե՛ս Իւր շարքին), և երբեմն գործ է ածվում իբրև նախդիր. օրինակ՝ առ սէր մեր բարեկամութեան, ծանօթութիւն առ յօդուած 5 ևն։


5. ＋գաւառական բառ ԱՌ
(արաբերէն àr)

գոյական Ամօթ։

Գործ է ածվում Ապուռ, Ամօթ բառերի հետ։ － Առ ու ամօթ, Առ ու ապուռ։
‣ Առ ու ամօթ չունի։
‣ Առ ու ապուռով մարդ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 236
ՆՈՐ
(beta)
ԱՌ
գոյական
    1. առնելու գործողութիւն, աւելի կը գործած ուի առ-եւ-տուր, առ-ո-ւծախ ձեւով, եւ կը նշանակէ վաճառականութիւն.

    2. արմատ «առնել» բային.

    3. «առնել» բային հրամայական եղանակի եզակին.

    4. հողի այն շերտը, որ գութանին խոփը մէկ անգամէն կը կտրէ եւ մէկ կողմ կը նետէ.

    5. նախադրութիւն, որ բազմաթիւ ձեւերով ու հոլովներով կը գործածուի. օրինակ՝
‣ առ առաւելն, եւայլն.

    6. նախադաս մասնիկ, որով կը կազմուին բազմաթիւ բառեր. օրինակ՝
‣ առանձին, առտնին, եւայլն.

    7. (Արաբերէն) առ-ամօթ (միասին), նամուս։

Հակառակը՝ տուր։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 184
ՆՈՐ
(beta)

Նման բառեր
այր
Փնտռել «once —» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com