Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
ՀՈՒՐ
գոյական
    1. կրակ, խարոյկ։
    2. խանդ։
    3. (բանաստեղծական՝) աւիւն։

Դարձուածքներ
հուրք
եռանդ, հրայրք, հորձք։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 294
Новинка
ՀԵՐ
գոյական մազ, գիսակ, ծամ, վարս։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 287
Новинка
1. ՀՈՒՐ (հրոյ)
գոյական
    1. Կրակ (1)։ (Տե՛ս)։ Խարոյկ։ (Տե՛ս)։
‣ Հին հասկացողութեամբ աշխարհի բոլոր նիւթերը չորս տարրից էին բաղկացած, որ են հող, օդ, հուր, ջուր։

Դարձուածքներ
Հուր արուեստական
գոյական Հրախաղութիւն, հրթիռ։

Բենգալեան հուր
գոյական Բաղադրութիւն աղբորակի, ծծումբի, բերտոլետեան աղի, որ վառվում է շատ պայծառ լոյսով և կարող է պատրաստվել զանազան գոյներով։ Գործ է ածվում հրավառութեան և հրախաղութեան մէջ։

Հուր յունական
գոյական Բիւզանդական յոյների հնարած մի հեղուկ բաղադրութիւն, որ ջրով չէր հանգչում և որով յոյներն այրում էին Բիւզանդիոնը (Կ. Պոլիսը) պաշարող թշնամու նաւատորմը։
‣ Յունական հրի բաղադրութիւնը այժմ անյայտ է։

⨀հին նշանակութիւն 2. Հրդեհ, կրակ (4), որից ―

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Հուր հարկնել, ⨀հին բառ Հուր արկանել, ⨀հին բառ Հուր վառել, ⨀հին բառ Հրով դատել
ներգործական բայ Կրակ տալ, հրկիզել, հրդեհի մատնել, հրդեհով ոչնչացնել։

    3. Տապ, բորբոքումն։

Դարձուածքներ
Անտոնեան հուր
գոյական Տե՛ս Կերցաւ, Կեր (5)։

✽հազուադէպ նշանակութիւն 4. Առնի անդամը տոչորող ախտ. առնի անդամի բորբոքում։

✽հազուադէպ նշանակութիւն 5. Բրգաձեւ մարմին. (սխալ ստուգաբանութեամբ յունարէնի, որտեղ pyr նշանակում է հուր, իսկ pyramis նշանակում է բուրգ)։

    6. Փոխաբերաբար

    1. Աւիւն, խանդ, եռանդ։
‣ Հայրենասիրական հուրը տոչորում էր նրան։

    2. Դարդ, ցաւ։
‣ Նա ինձ մերժեց և մի անմար հուր գցեց իմ սրտում, որ իւր հրեղէն լեզուներով այրում է հոգիս։


ածական
    7. Հրեղէն, բոցավառ, փայլուն։
‣ Հուր-հեր ունէր։
‣ Հուր աչքեր։

Դարձուածքներ
Հուր մոլեկան, Շրջմոլիկ հուր, Թափառական հուր
գոյական Ֆոսֆորային փայլուն գազ, որ բարձրանում է երբեմն գերեզմաններից կամ այլ տեղերից, որտեղ փտում են կենդանական և բուսական նիւթեր։

Ս. Էլմի հուր
գոյական Հրեղէն լեզուակներ՝ գնդակներ ևն, որ մրրկի ժամանակ, երբ օդը ելեկտրացած է, երբեմն երեւում են զանազան առարկաների, մանաւանդ նաւերի կայմերի ծայրերին, որ հաւանօրէն ելեկտրական ծագում ունի։

⨀հին բառ Հուր փայլեալ
գոյական Ցերեկուայ 12 ժամերից իններորդը (այսինքն երրորդը կէսօրից յետոյ)։

Հուր յաւիտենական
գոյական (Կրօնական) Դժոխքի մշտավառ կրակը։

＋գաւառական բառ Հուրը գնացել, մուրն է մնացել
Հալ ու մաշ է եղել։


＋գաւառական բառ 2. ՀՈՒՐ
գոյական Ծառի կամ թփի ճիւղ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1286
Новинка
(beta)
＋գաւառական բառ ՀՈՒՐՔ
գոյական
    1. Ջերմ մարմնի ճառագայթած ջերմութիւնը, կրակի ցոլքը։
‣ Վառարանի դուռը բացի, հուրքը երեսս զարկեց։
‣ Արեգակի հուրքը։

    2. Ուռէցքի կամ վէրքի տապ, բորբոքում։
‣ Ուռէցքին քացախ քսիր, հուրքը կառնէ (կամ կքաշէ)։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1287
Новинка
(beta)
⨀հին բառ ՀԵՐ (հերոյ)
գոյական Գլխի մազ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1247
Новинка
(beta)
ՀՈՒՐ
գոյական
    1. Տե՛ս ԿՐԱԿ (թիւ 1).
    2. (Փոխաբերական իմաստ) հոգեկան բուռն զգացմունք.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) այրող ցաւ՝ տարտ՝ վիշտ՝ դառնութիւն.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) Տե՛ս ԿՐԱԿ (թիւ 5), խանդ, հրայրք, հուրք, հորձք.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) տապ, բորբոքում.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) բուռն իրադարձութիւն, ընդվզում.

ածական
    7. (Փոխաբերական իմաստ) հրեղէն, բոցավառ, բոցափայլ, շողշողուն, փայլուն (աչքեր).

գոյական
    8. ծառի կամ թուփի ճիւղ:

Ասացուածքները Տե՛ս ԿՐԱԿԻ տակ:


ՀՈՒՐՀԱՆ,
ՀՈՒՐՀԵՐ
գոյական Տե՛ս ՀՐԱՀԱՆ, ՀՐԱՀԵՐ։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1287
Новинка
(beta)
ՀՈՒՐՔ
գոյական
    1. Տե՛ս ՀՈՒՐ, ԿՐԱԿ (թիւ. 1).
    2. տապ, սաստիկ՝ կիզիչ տաք, Տե՛ս ԿՐԱԿ (թիւ 4).
    3. (Փոխաբերական իմաստ) բուռն զգացմունք, կիրք, Տե՛ս ԿՐԱԿ (թիւ 5)։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1288
Новинка
(beta)
ՀԵՐ
գոյական գլխու մազ, վարս, ծամ, գիսակ, գէս, հիւսակ (կնոջ)։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1235
Новинка
(beta)
ՄԱԶ
գոյական
    1. վերնամաշկային արտադրութիւններ (մարդոց եւ անասուններու) կազմուած իրարու փակած՝ նուրբ բջիջային խողովակներէ. հեր, ծամ, վարս, գէս, գիսակ, գեղմն, գեղմ, բաշ, ձար, ստեւ, բուրդ, սար.
    2. բոյսերու մազմզուկ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) թելանման նուրբ՝ բարակ բան.

ածական
    4. (Փոխաբերական իմաստ) շատ բարակ։

Տեսակներ
— Այծի՝ այծեայ:

— Անմազ՝ ճաղատ, լերկ, կունտ, հերաթափ:

— Արձակած՝ հերարձակ:

— Արմատի՝ բոյսերու՝ մազմզուկ, մազմզուք, թել, աղուամազ։

— Արուեստական՝ կեղծամ։

— Խառնաշփոթ՝ գիսախռիւ։

— Խոզի՝ խոզանաստեւ, խոզան:

— Կանանց՝ վարս:

— Կինճի, ուղտի, վարազի՝ ստեւ:

— Հասկի (փշոտ)՝ քիստ:

— Հիւսուած՝ ծամ:

— Հիւսուած մազի թել՝ ծամթել, ծամակալ, ժապաւէն, վարսակալ։

— Ձիու, առիւծի (վիզի)՝ բաշ:

— Ձիու պոչի՝ ձար։

— Մարդու՝ հեր։

— Մարդու երեսի՝ աղուամազ։

— Մարդու (քիթին եւ բերնին միջեւ)՝ պեխ:

— Մարդու կզակի եւ երեսի (երկար)՝ մօրուք:

— Ոլորուն՝ գանգուր, գռուզ։

— Ոլորուն՝ (ճակտին կամ քունքին վրայ)՝ խոպոպ:

— Ոլորուն մազ ունեցող՝ գանգրահեր:

— Ոչխարի՝ բուրդ։

— Պտուղի, մորթի (նուրբ)՝ աղուամազ, տակռիք, զաղապ:

— Սաղաւարտի՝ գիսակ:

Բաղադրեալ Բայեր
Հաւկիթին մէջ մազ փնտռել
ներգործական բայ բծախնդրութիւն ընել:

Հօրմէն՝ մօրմէն մազ մը չունենալ
ներգործական բայ
    1. հօրը՝ մօրը, չնմանիլ.
    2. անոնց յատկութիւնները չունենալ.
    3. ո՛չ մէկ ժառանգ ստացած ըլլալ։

Մազ մնալ
չէզոք բայ քիչ արանք՝ միջոց մնալ։

Մազ պակսիլ
չէզոք բայ աննշան չափով պակսիլ:
‣ Հկնշ.մազ չպակսիլ։

Մազերը ցցուիլ
չէզոք բայ
    1. սաստիկ վախնալ.
    2. սաստիկ ջղայնանալ։

Մազերը փուշ - փուշ ըլլալ
չէզոք բայ
    1. նողկանք զգալ.
    2. սոսկալ։

Մազէ կախուած ըլլալ
չէզոք բայ վտանգին ծայրը գտնուիլ:

Մազը մազէն զատել
չէզոք բայ ուշիմ ըլլալ։

Մազին դպչիլ
ներգործական բայ աննշան չափով վնաս հասցնել:

Մազ պոկել
ներգործական բայ կեղեքել:

Մէկը մէկուն մազին հետ չփոխել
ներգործական բայ այնքան արժանաւոր ըլլալ, որ մէկուն մազը աւելի յարգ ունի քան միւսին ամբողջ անձը։

Մէկուն բերանը մազ բուսնիլ
չէզոք բայ նոյն բանը կրկնելէն զզուած ըլլալ։

Դարձուածքներ
Մազապուրծ
հազիւ - հազ փրկուած։

Մազը կտրած
անզգամ, անառակ:

Մազի համրանքով, Մազի չափ
անթիւ:

Յարակից Բառեր
— Այրերու մազը յարդարող սափրիչ՝ վարսայարդար:

— Կանանց վարսերը յարդարող՝ վարսայարդար։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1387
Новинка
(beta)
ՀԵՐՔ
(Գրաբար)

գոյական մազեր. օրինակ՝ «թէ իմ ալեւոր հերքս սեւնային . . .» (Երգ):

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1239
Новинка
(beta)
ՀՐԱՀԵՐ,
ՀՈՒՐՀԵՐ
ածական հրագոյն մազեր ունեցող, երագէս, հրավարս, հրածամ, բոցահեր, բոցագէս. օրինակ՝
‣ «Նա հուր հեր ունէր, բոց ունէր մօրուս, եւ աչկունքն էին արեգակունք» (վիշապաքաղ՝ օձասպան Վահագն):

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1294
Новинка
(beta)
 Usage beta 1 citation 

Usage of matching Word Forms

Найти слово "Հուր-հեր" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com