Армянский словарь

Армянская проверка орфографии

Армянский Arm | Армянско-Английский Arm-Eng | Англо - Армянский Eng-Arm | Армяно-французский Arm-Fre | Французско-Армянский Fre-Arm

Morphology

Western Armenian

վարէք → վարել (verb)

View Morphological Analysis

Present Tense • Subjunctive Mood • Second Person • Plural

Словарь

վարել ներգործական բայ Ուղղել, առաջնորդել * մղել, քշել * մշակել, ցանել * ապրիլ, գործածել:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 433։

ՎԱՐԵԼ

ներգործական բայ
    1. կառավարել, ուղղել։
    2. քշել։
    3. գործածել, կիրարկել։
    4. (գործ՝) դարձնել։
    5. (դատ՝) պաշտպանել։
    6. (արտ՝) հերկել, արօրադրել։
    7. (ցիցը՝) մխել, վարսել, խրել։
    8. (հին ընթացքը՝) շարունակել։
    9. (խումբը՝) առաջնորդել։

Դարձուածքներ

ժողովը վարել

ատենապետել. նախագահել։

պաշտօն վարել

պաշտօնավարել, ծառայել։

կեանք վարել

ապրիլ։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 469

Новинка

ՎԱՐՈՒԻԼ

չէզոք բայ
1. շարժիլ, կենցաղիլ, վարմունք ունենալ, վերաբերուիլ։
2. տարուիլ, քշուիլ։

Դարձուածքներ

խիստ վարուիլ

նեղել։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 471

Новинка

1. ՎԱՐԵԼ վարեցի

ներգործական բայ
1. Քշել, առաջ շարժել (մի կենդանի արարած)։

2. Առաջ կամ մի այլ կողմ մղել (անշունչ առարկայ)։

‣ Նաւավարը հմտութեամբ վարում էր նաւը փոթորկի ժամանակ։
‣ Քամին մեր անզօր մակոյկը վարեց և զարկեց ժայռին։
‣ Ցիցը վարիր գետնի մէջ։

Նմանութեամբ
3. Առաջ տանել, ուղղութիւն տալ, կառավարել, ղեկավարել։

‣ Մեր առեւտրական տան գործերը նա է վարում վերջին հինգ տարին։
‣ Դպրոցը վարում էր մի մարդ, որ մանկավարժութիւնից ոչինչ չէր հասկանում։

4. Շարունակել մի սկսված գործ, առաջ տանել։

‣ Բանակցութիւններն այժմ վարում է նրա լիազօրը։
‣ Գործը վարեցէ՛ք՝ ինչպէս պատուիրեց։
‣ Դատ վարել։

⨀հին նշանակութիւն 5. Կիրարկել, գործածել, բանեցնել։

(Համեմատել ⨀Ի վար արկանել)։

⨀հին նշանակութիւն 6. Ածել, ձգել։

⨀հին նշանակութիւն 7. Վանել։

＋գաւառական նշանակութիւն 8. (Ծածկաբանութիւն), Երթալ։

＋գաւառական նշանակութիւն 9. Տե՛ս Վեր վարել (3)։

Բաղադրեալ Բայեր

⨀հին բառ Վարել զճանապարհ

չէզոք բայ Ճանապարհ գնալ։

Կեանք վարել

չէզոք բայ Կենցաղավարել, ապրել։

‣ Շուայտ կեանք էր վարում։
‣ Բաւական է, որքան թափառականի կեանք վարեցինք։

Վեր վարել

ներգործական բայ
1. Արձակել, ազատ թողնել որ գնայ ըստ կամի։

‣ Ձիու սանձը գլխիցը հանեց ու վեր վարեց որ արածէ։
‣ Ցերեկները շները կապում են, իսկ գիշերները վեր են վարում։

2. Առանց հսկողութեան՝ ինքն իւր գլխի թողնել։

‣ Աշակերտներդ վեր ես վարել, չորս դին քանդում են։

3. Մօտիցը հեռացնել, թողնել որ գնայ, գլխիցը ռադ անել։

‣ Այդքան պահեցիր, ոչինչ դուրս չեկաւ, վե՛ր վարիր, կորչի գնայ։

＋գաւառական նշանակութիւն 4. Անզգուշութեամբ գազ բաց թողնել։

ՎԱՐԵԼ (վարեցայ),
ՎԱՐՎԵԼ վարվեցի

Տե՛ս եւ Վարել 2, Վարվել։

2. ՎԱՐԵԼ վարեցի

(Համեմատել Վարել (1.1))

ներգործական բայ
1. Գութանին կամ արօրին լծված եզները քշել, հողը պատառել գութանով կամ արօրով, հերկել։

2. Վարած հողը ցանել։

‣ Այս տարի երկու հեկտար ցորեն եմ վարել, մի հեկտար գարի, կէս հեկտար սոխ։
‣ Սրա վարած բամբակին նայեցէք։

ՎԱՐՎԵԼ վարվեցի

կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

‣ Արտը լաւ է վարված (կամ վարած)։

＋գաւառական բառ 3. ՎԱՐԵԼ վարեցի

չէզոք բայ Խոյի՝ քաղին մերձաւորվելը։

Համեմատել Վարար (2)։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2073

Новинка

(beta)

ՎԱՐՎԵԼ վարվեցի

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2079

Новинка

(beta)

ՎԱՐՈՒԵԼ

չէզոք բայ Տե՛ս Վարվել։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2077

Новинка

(beta)

2. ՎԱՐ (արմատ Վարել՚ի 2)

գոյական
1. Հողը վարելը, գութանով կամ արօրով հողը փորելը ցանելու համար, հերկ։

‣ էգուց վար ունիմ, չեմ կարող գալ։
‣ Վարըս կիսատ թողի եկայ։
‣ «Վարը վարենք, ակօս փորենք, Խոր ակօսներ հողի մէջ» (երգ)։
‣ Վար ու ցանքս վերջացրի։

2. Վարելու ձեւը, վարածի յատկութիւնը։

‣ Նրա վարին էլ նայի՛ր, քո վարին էլ։
‣ Այսպէս վա՞ր կլինի որ դու արել ես։

3. Վարած տեղ։

‣ Երեք հեկտար վար ունիմ պատրաստ, սերմ չունիմ որ ցանեմ։
‣ Հեղեղն եկաւ, ամբողջ վարը տղմով լցրեց։

Բաղադրեալ Բայեր

⨀հին բառ Վարս վարել կամ, ⨀հին բառ Վարս հարկանել

չէզոք բայ Վարը վարել, հողը հերկել, արօտադրել։

Վար անել

ներգործական բայ Վարել (2), հերկել, վարը վարել։

‣ Հայրս գնացել է վար անելու։

＋գաւառական բառ Վարը վարել, վարոցը թալել

չէզոք բայ Տե՛ս Ալիւրը մաղել, Ալիւր՚ի տակ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2069

Новинка

(beta)

⨀հին բառ 1. ՎԱՐԱՆԵԼ (վարանեցի),
⨀հին բառ ՎԱՐԱՆԵՑՈՒՑԱՆԵԼ (վարանեցուցի, վարանեցո՛)

ներգործական բայ
1. Տե՛ս Վարանեցնել։
2. (Վարանել), (Մեղքերը) ապաշաւել, զղջալ (գործած չարիքները)։

2. ՎԱՐԱՆԵԼ վարանեցայ

չէզոք բայ
1. Երկմտութեան մէջ լինել, երկու մտքի մէջ տատանվել, տարուբերվել, ինչ անելը չգիտնալ, շուարել։

‣ Ասեմ՝ վայ, չասեմ՝ վայ. վարանել մնացել եմ։
‣ Վարանելուց օգուտ չկայ, պէտք է վճռական մի բան անել։

2. Դժուարութեան առաջ զանգիտել, չվստահանալ մի բան անել։

⨀հին նշանակութիւն 3. Մոլորված շրջել, թափառել, տարուբերվել։

⨀հին նշանակութիւն 4. Մէկից բռնի վարվել՝ վանվել։

⨀հին նշանակութիւն 5. Չար ոգուց հալածվել։

⨀հին նշանակութիւն 6. Դարանակալ լինել մէկին, չարիք մտմտալ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2070

Новинка

(beta)

ՎԱՐԵԼ

ներգործական բայ
1. գութանով՝ արօրով եւ այլնով հողը պատռել. հերկել.
2. հերկուած հողը՝ արտը ցանել:

ՎԱՐԵԼ

ներգործական բայ
    1. քշել, յառաջ շարժել, քալեցնել, վազցնել (կենդանի մը).
    2. յառաջ կամ դէպի այլ կողմ մղել (առարկայ մը).
    3. յառաջ տանիլ, ուղղութիւն տալ. կառավարել, ղեկավարել.
    4. յառաջ տանիլ, գլխաւորել, առաջնորդել.
    5. գործադրել, ընել։

Ածանցական Բառեր

— Գործ՝ դարձնել։

— Դատ՝ պաշտպանել:

— Ընկերակցութիւն, միութիւն՝ ղեկավարել:

— Ժողովը՝ ատենապետել, նախագահել։

— Խումբը՝ առաջնորդել։

— Կեանք՝ ապրիլ։

— Հին ընթացքը՝ շարունակել։

— Պաշտօն՝ պաշտօնավարել, ծառայել։

— Ցիցը՝ մխել, վարսել, խրել։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2204

Новинка

(beta)

ՇԱՐԺԻԼ