Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
 Morphology

Western Armenian

դատի → դատ (noun)
Singular • Genitive case
Singular • Dative case
 Sözlük
զրահ գոյական Զինուորը պահպանող ամուր զգեստ, վերտ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 126։


ԶՐԱՀ
գոյական պահպանակ, լանջապահ, զաւշան, ճօշան։

Դարձուածքներ
երկաթահիւս զրահ
թոռոպ, վերտ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 133
Yeni!
ԴԱՏ
գոյական
    1. վիճելի՝ դատելի խնդիր։
    2. դատավարութիւն։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 97
Yeni!
ԶՐԱՀ զրահի (զրահից)
(պահլաւերէն zrēh, zrāh, zrād, պարսկերէն zirih)

գոյական
    1. Մետաղէ պահպանակ, որ հագնում էին զգեստի վրայից՝ կուրծքը և թիկունքը թշնամու զէնքի հարուածից պաշտպանելու համար։
‣ Պողպատէ՝ պղնձէ զրահներ։
‣ Նրա զրահը կազմում էր մի բաճկոնակ, որ հիւսված էր պողպատէ մանր օղակներից։
‣ Նիզակի հզօր հարուածով զրահը ծակեց և հակառակորդին մահացու վէրք հասցրեց։

    2. Առհասարակ մետաղէ պահպանակ՝ նաւերի, վագոնների ևն պաշտպանութեան համար։
‣ Պատերազմական նաւերը պատում են զրահներով։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 673
Yeni!
(beta)
⨀հին բառ ԶՐԱՀՔ [յոգնակի ուղղական Զրահ՚ի]
յոգնակի գոյական զրահներ։

(Աւելի գործածական ձեւ՝ փոխանակ եզակի ձեւի)։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 674
Yeni!
(beta)
ԴԱՏ դատի (դատից)
(հին պարսկերէն dāta, օրէնք, նոր պարսկերէն dād, իրաւունք, արդարութիւն)

գոյական
    1. (Իրաւաբանական) Օրէնքի պաշտպանութիւն ապօրինութեան դէմ։
‣ Նա դատով իւր իրաւունքները պաշտպանեց։
‣ Այդ զրկանքներն ես չեմ կարող տանել, դատի կդիմեմ։

    2. Որևէ գործ, քաղաքացիական կամ քրէական, որ ենթակայ է դատարանի քննութեան և վճռահատութեան։
‣ Արդար դատ։
‣ Անիրաւ դատ։
‣ Դատ բանալ՝ սկսել՝ վարել մէկի դէմ։
‣ Դատը պաշտպանել։
‣ Դատը տանել՝ վաստակել՝ շահել։
‣ Դատը տարվել՝ տանել տալ՝ կորցնել։
‣ Քաղաքացիական դատ։
‣ Քրէական (կամ եղեռնական) դատ։

    3. Գործառնութիւնների շարք, որոնց նպատակն է ըստ օրէնքի քննել ու վճռահատել որևէ գործ, որ յանձնված է դատարանին։
‣ Ես նրա դատին ներկայ չէի։
‣ Այս դատը հազիւ երեք օրում վերջանայ։
‣ Հազարաւոր անմեղ մարդիկ առանց դատի ծովը նետվեցին։
‣ Նա դատի տակ է։

＋գաւառական նշանակութիւն 4. Դատաւոր։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Դատ առնել (արարի)
չէզոք բայ Դատը նայել, իրաւունքը վերականգնել, հատուցում անել։

⨀հին բառ Դատ դնել
չէզոք բայ Դատ բանալ՝ սկսել մէկի դէմ։

⨀հին բառ Դատ լինել ումեք
չէզոք բայ Իրաւունքը մէկին պատկանել։

⨀հին բառ Դատ խնդրել
չէզոք բայ Դատաստանով վրէժ առնել, դատաստանը տեսնել։

Դատ տալ, Դատ հատուցանել
չէզոք բայ Պատասխանատու լինել, պատիժը կրել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 515
Yeni!
(beta)
ԴԱՏՔ դատքի
գոյական Շահ, վաստակ։
‣ Դատքը բերում հօրն էր տալիս։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 518
Yeni!
(beta)
ԶՐԱՀ
(Պահլաւերէն zreh, zrah, zrad. Պարսկերէն zirih)

գոյական մետաղէ պահպանակ՝ կուրծքը եւ կռնակը պաշտպանելու, լանջապահ, զաւշան, ճօշան, ճօշ,երկաթահիւսը՝ թոռոպ, վերտ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 637
Yeni!
(beta)
ՀԱՆԴԵՐՁ
գոյական
    1. մարմինի վրայ հագնելու շոր, հագուստ, Տե՛ս ԶԳԵՍՏ ձորձ, ագանելիք (վերարկու, բաճկոն բաճկոնակ, տաբատ, եւ այլն).

Տեսակներ
— միագոյն ու միաձեւ՝ համազգեստ, տարազ.

— կրօնաւորի՝ սքեմ.

— հարս ու փեսայի՝ հալաւ.

— զինուորի վերէն վար՝ թիկնոց.

— զինուորի (մետաղեայ)՝ զրահ.

Յարակից Բառեր
— հասակն ի վար ծածկող՝ պարեգօտ, պատմուճան.

— հանդերձի պահարան՝ հանդերձարան (Ֆրանսերէն garde-robe).

— հանդերձ պահելու սենեակ՝ հանդերձատուն.

— հանդերձ կախելու, տեղ՝ հանդերձակալ, զգեստակալ.

— հանդերձ կախելիք փայտէ սարուածք՝ վրան կեռ մետաղով՝ կախիչ.

նախադրութիւն
    2. հետ, միասին. օրինակ՝ Հակառակը՝ առանձին, անջատ։
‣ հանդերձ ընտանեօք (= ընտանիքին հետ միասին).

    3. այնու ամենայնիւ, հակառակ անոր, մէկ-տեղ. օրինակ՝
‣ այսու հանդերձ դուք մեղաւոր էք.
‣ ընդունելով հանդերձ ձեր բացատրութիւնը ես դարձեալ կը մնամ իմ նախկին որոշմանս վրայ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1162
Yeni!
(beta)
ՊԱՀՊԱՆԱԿ
գոյական
    1. որեւէ բանի վտանգաւոր՝ վնասակար գործողութենէն՝ ազդեցութենէն պաշտպանող՝ պահող յարմարանք՝ կազմած, պաշտպանող առարկայ, ծածկոյթ, պատեան. օրինակ՝
‣ ջուրի եւ օդի պահպանակ.

    2. չար աչքէ պահող գրութիւն. համայիլ, հմայիլ, բժժանք, յուռութք, չարխափան.

    3. երկծալ թերթ՝ թուղթ, որուն կէսը կը փակցնեն գիրքին կազմին ներսի կողին, իսկ միւս կէսը ազատ կը մնայ. առաջաթերթ.

    4. (Բժշկական) անդամաշապիկ, պահպանոց, բրաշապիկ, զսպաշապիկ։

Տեսակներ
— Բազուկի՝ բազպան:

— Բարձքի՝ բարձապան:

— Գլխու՝ սաղաւարտ:

— Զինուորի (մարմնի)՝ զրահ։

— Ըմբիշի ձեռքերու՝ ձեռնապանակ, կեստ։

— Ձիու՝ աչապահ։

— Չար աչքի դէմ՝ հմայեակ, հմայիլ, կղարթ, բժժանք:

— Սրունքի՝ սռնապան։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1966
Yeni!
(beta)
ԴԱՏ
(հին Պարսկերէն - Զենտերէն data = օրէնք, կանոն, Պահլաւերէն dat, նոր Պարսկերէն dad = օրէնք, արդարութիւն, իրաւունք)

գոյական
    1. օրէնքի պաշտպանութիւն ապօրինութեան դէմ.
    2. որեւէ օրինական հետապնդում, որ ենթակայ է դատարանի քննութեան ու վճիռի.
    3. դատաստանի ենթակայ գործ՝ գործառնութիւն.
    4. դատելի խնդիր, դատավարութիւն:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 461
Yeni!
(beta)
 Usage beta 97 citations 

Usage of matching Word Forms

Yeni! Explore the usage of the word form դատի in the Corpus of Western Armenian.
Ayrıca bu sözlüklerde "դատի" için arama:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Ermenice sözlük 17.718 kelimelerden oluşmuşdur
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Türkçe
Նայիրի / Nayiri.com