Armenische Rechtschreibprüfung
Erhalten HySpell
 Morphology

Western Armenian

Ջուրի → ջուր (noun)
Singular • Genitive case
Singular • Dative case
 Wörterbuch
ջուր գոյական Խմելու, լուացուելու, ջրելու հեղուկ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 399։


ՋՈՒՐ
գոյական
    1. թափանցիկ հեղուկ անհոտ՝ անհամ։
    2. (ադամանդի՝) փայլ։
    3. (երկաթի՝) մուխ, կարծրացում։

Դարձուածքներ
թարախախառն ջուր
կառնաջուր։

ջուր թափել
միզել, ջրվաթել։

հանքային ջուր
հանքաջուր։

ջուրեր
ջերմուկ։

արիւնէ՝ մածունէ զատուած ջուր
շիճուկ։

ջուրի պէս
սահուն կերպով։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 434
Neu!
ՋՈՒՐ (ջրոյ, ջրով, ջրոց, կմ ջուրբ, ջուրց), ջրի, ջրեր
գոյական ածական

Բաղադրեալ Բայեր
Ջուր անել
ներգործական բայ
    1. Ջուր տալ, ոռոգել։
‣ Գնաց արտը ջուր անէ։

    2. Լաւ սովորել, վարժ՝ անսայթաք կարդալ կամ սովորել։
‣ Դասս սովորել եմ, ջուր եմ արել։

    3. Ջարդ ու բուրդ անել, շանսատակ անել։
‣ Այնքան թակեց, որ ոսկորները ջուր արաւ։

    4. (Ծածկաբանութիւն) Գաղտնիք չպահել, լուրը տարածել։

Ջուր ծեծել
չէզոք բայ Զուր աշխատել, աւելորդ տեղը խօսել։
‣ Այսքան ժամանակ նստել ջուր ենք ծեծում, ոչ մի հետեւանքի չհասանք։
‣ Նրա հետ խօսելը՝ նոյն է թէ ջուր ծեծել։

Ջուր կտրել
չէզոք բայ
    1. Սաստիկ թրջվել։
‣ Քրտնել՝ ջուր եմ կտրել։

    2. Շատ եփվելուց գրեթէ հալվել։
‣ Լոբիան եփել ջուր է կտրել։

    3. Որևէ տաք ըմպելիք սառչել, պաղել։
‣ Սուրճը պաղել ջուր է կտրել, չեմ խմի։

    4. Ոյժը կորցնել, ջրահամ դառնալ։
‣ Քացախը ջուր է կտրել, թթւութիւն չունի։

    5. Ծիծաղից թուլանալ։
‣ Այնքան ծիծաղեցրեց, որ բոլորս ջուր կտրեցինք։

    6. Փչանալ, ոչնչանալ։
‣ Ջո՜ւր կտրէիր փորումս, (մօր անէծքը որդուն)։

Համեմատել Ջուր կտրել (2, 4)։

    7. Ահաբեկվել, զարհուրելուց կարկամել։
‣ Երբ ատրճանակները ձեռներին վրաս յարձակվեցին՝ ես ահուս ջուր կտրեցի, լեզուս պապանձվեց։

    8. Շատ լաւ սերտել, ջուր անել 2։

Ջուրն ածել
ներգործական բայ Տե՛ս Ջուրը գցել։

Ջուրը գցել
ներգործական բայ 1. Կորցնել, ոչնչացնել։
‣ Այնքան աշխատանքդ ջուրը գգեցիր, ոչինչ դուրս չեկաւ։

չէզոք բայ 2. Իւր մէջ պարունակած ջուրը բաց թողնել, ցամաքել։
‣ Թարմ պանրի վրայ աղ ցանիր, շուտով ջուրը կգցէ։
‣ Իւղը աղեցի, երկու բաժակից աւելի ջուր էր գցել։

Ջուրը ձգել
ներգործական բայ Տե՛ս Ջուրն ածել, ջուրը գցել։

Ջուրը տանել, ծարաւ յետ բերել
ներգործական բայ Վարպետորդի՝ շատ խորամանկ լինել։
‣ Նա սատանին ջուրը կտանի, ծարաւ յետ կը բերէ (սատանին էլ կխաբէ)։
‣ Նա քեզ ջուրը կտանի, ծարաւ յետ կբերէ, (քեզանից շատ գերազանց է)։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1907
Neu!
(beta)
＋գաւառական բառ ՋՈՒՐՔ քի
(Շուրջք՚ից)

գոյական Զգեստի կամ թաշկինակի եզերքներին ոսկեթել զարդերով կար։
‣ Գոգնոցի ջուրքը ես կարեցի, իսկ ծաղիկները, (երկու ներքեւի անկիւններում) նրան տուի որ կարէ։

Դարձուածքներ
Ծանր ջուրք
գոյական Երբ ջուրքը լայն է և աշխատալից։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1910
Neu!
(beta)
ՋՈՒՐ
գոյական
    1. անհոտ՝ անհամ՝ թափանցիկ հեղուկ, որ կը գոյանայ երկու մաս ջրածինի եւ մէկ մաս թթուածինի քիմիական միացումէն.

    2. ջուրի որեւէ հոսանք՝ մաս՝ զանգուած (աղբիւր, ակ, առու, լիճ, գետ, ծով եւ այլն).

    3. որեւէ կարգի պարունակողի (աման, կաթսայ, աւազան եւ այլն) ջրային կոյտը՝ պարունակութիւնը.

    4. բնակուած վայրի մօտ գտնուող հոսող ջուր՝ աղբիւր՝ ծորակ.

    5. ջուրը իբրեւ խմելիք՝ կենսանիւթ.

    6. մարմնի զանազան մասերուն՝ խոռոչներուն՝ հիւսկէններուն մէջ կուտակուող հեղուկ.

    7. (Փոխաբերական իմաստ) քրտինք.

    8. մէզ.

    9. (Փոխաբերական իմաստ) արտասուք.

    10. բերնէն կամ քիթէն հոսող հեղուկ.

    11. արտը՝ դաշտը՝ պարտէզը ջրելը՝ ոռոգելը.

    12. խոնաւութիւն, թացութիւն.

    13. պտուղներու՝ բանջարեղէններու հեղուկային մաս.

    14. զանազան պտուղներու եւ բանջարեղէններու ջրային մասէն՝ հիւթէն պատրաստուած խմելիքներու ընդհանուր անուանում.

    15. բժշկական՝ դեղագործական լուծոյթ. դեղաջուր.

    16. անասուններուն ջուր տալը.

    17. (Փոխաբերական իմաստ) թանկագին քարերու փայլք՝ ցոլք.

    18. լուացքի ատեն աղտոտ ջուր եւ մաքուր ջուր գործածելը.

    19. մետաղի ջրդեղում.

    20. (Փոխաբերական իմաստ) ապարդիւն աշխատանք տանիլ՝ կատարել. օրինակ՝
‣ ջուր ծեծել.

    21. (Ծածկաբանական) խմիչք, օղի (երբեմն՝ ընկերացած անմահական՝ դրախտի՝ դրախտային ածականներով).

ածական
    22. թրջուած, խոնաւ:

Տեսակներ
— Աղիքները մաքրելու՝ գրեխաջուր:

— Անձրեւի՝ անձրեւաջուր։

— Արիւնէ՝ մածունէ զատուած (զտուած)՝ շիճուկ։

— Բերանի՝ լորձունք:

— Բոյսով՝ բուսաջուր։

— Գարիի՝ գարեջուր:

— Դեղի՝ դեղաջուր, լուծոյթ։

— Թարախախառն՝ կառնաջուր:

— Կոյուղիներու՝ կոյաջուր:

— Կրային՝ կրաջուր:

— Հանքի՝ հանքաջուր, հանքային ջուր։

— Մեղրով՝ մեղրաջուր:

— Միսի՝ մսաջուր։

— Մոխիրով՝ մոխրաջուր:

— Շատ յարգի՝ անմահական՝ դրախտի՝ կենաց ջուր։

— Շաքարով՝ շաքար ջուր։

— Ոսկիով՝ ոսկեջուր։

— Վարդի՝ վարդաջուր:

— Քիթի՝ փսլինք:

Բաղադրեալ Բայեր
Ամէն բան մէկ ջուրով լուալ
ներգործական բայ ամէն բան հաւասար բռնել, տարբերութիւն չդնել։

Գինիի մէջ ջուր խառնել
ներգործական բայ
    1. խիստ վարմունքը թեթեւցնել՝ թուլցնել.
    2. վարմունքը բարեխառնել:

Ըսածը ջրել
ներգործական բայ
    1. ըսածը դրժել.
    2. ըսուածին հակառակը ըսել:

Մէկը ջուրը՝ ջուրին տանիլ, ծարաւ վերադարձնել
ներգործական բայ
    1. չկամեցող ըլլալ.
    2. վարպետորդի ըլլալ.
    3. յուսախաբ ընել։

Մէկուն ամանէն ջուր խմել
ներգործական բայ անոր սպասարկել, անոր գաղափարներուն թմբկահարը ըլլալ։

Մէկուն ջաղացին (ջրաղացին) ջուր լեցնել
ներգործական բայ յօգուտ մէկուն խօսիլ, յօգուտ մէկուն գործել։

Մէկուն ջուրի ձայն գալ
չէզոք բայ կարեւոր դէպք մը թեթեւ առնել, լրջօրէն չմտահոգուիլ:

Մէկուն ջուրին երթալ, ջուրով երթալ
չէզոք բայ անոր կամքին համաձայն շարժիլ. չհակառակիլ:

Նոյն՝ մէկ ջուրով լուալ
ներգործական բայ բոլոր հարցերը՝ անձերը համահաւասար նկատել։

Շատ ջուր վերցնել
ներգործական բայ
    1. յաւելեալ ջուրի պէտքը զգացուիլ՝ թրծուելու՝ թուլնալու՝ եփուելու համար.
    2. շատ աշխատանքի՝ ժամանակի կը կարօտի հարցի մը լուծումը։

Պաղ ջուր թափել, պաղ ջուր լեցնել
ներգործական բայ
    1. զարմացնել, ապշեցնել.
    2. բարոյալքել, գործի մը ընթացքը կասեցնել։

Պղտոր ջուրի մէջ ձուկ որսալ
ներգործական բայ անորոշութենէ՝ խառնաշփոթութենէ օգտուիլ անձնական շահի համար։

Ջուր առնել
ներգործական բայ
    1. որեւէ տեղէ ջուր ստանալ՝ գնել.
    2. ջուր ծծել՝ ներծծել.
    3. ջուրով լեցուիլ՝ ողողուիլ։

Ջուր գողնալ
ներգործական բայ վէրքի վերածուիլ:

Ջուր դառնալ
չէզոք բայ Տե՛ս Ջուր կտրիլ։

Ջուր ընել
ներգործական բայ
    1. ջուր տալ. ջրել, ոռոգել.
    2. ամբողջովին թրջել.
    3. շատ լաւ սորվիլ.
    4. լուալ։

Ջուր թափել
ներգործական բայ
    1. վրան ջուր սրսկել՝ նետել.
    2. միզել։

Ջուր ծեծել
ներգործական բայ զուր՝ ապարդիւն աշխատանք տանիլ, աւելորդ տեղը խօսիլ՝ վիճաբանիլ:

Ջուր կտրիլ
չէզոք բայ
    1. շատ թրջուիլ, խխում դառնալ.
    2. սաստիկ քրտնիլ.
    3. շատ եփելէն՝ գրեթէ հալիլ եւ հեղուկի վերածուիլ.
    4. ուժը կորսնցնել, ջրահամ դառնալ.
    5. պաղիլ (տաք որեւէ ըմպելի).
    6. սարսափիլ, ահաբեկուիլ։

Ջուր չվերցնել
ներգործական բայ ապահով ըլլալ բանի մը մասին՝ համար:

Ջուր տալ
ներգործական բայ
    1. ջուրով ապահովել, ջուր մատակարարել.
    2. ոռոգել, ջրել.
    3. ջրել (անասունները).
    4. ջուրը աւելցնել.
    5. տաքցած երկաթը ջուրի մէջ մխրճել:

Ջուրերը երթալ
չէզոք բայ
    1. ջերմուկ երթալ.
    2. բազմաղբիւր տեղ մը երթալ։

Ջուրը առուն ձգել
ներգործական բայ գործը կարգի մէջ դնել, ընթացքի մէջ դնել։

Ջուրը գալ տանիլ
ներգործական բայ
    1. սպառիլ, վատնուիլ.
    2. կորսուիլ։

Ջուրը դնել
ներգործական բայ
    1. անհրաժեշտ ջուրը տալ՝ աւելցնել.
    2. ջուրի մէջ մխրճել.
    3. հրաժարիլ։

Ջուրը թափել
ներգործական բայ Տե՛ս Ջուրը նետել։

Ջուրը իյնալ
չէզոք բայ
    1. ջուրի մէջ անկում ունենալ.
    2. գործը ապարդիւն դուրս գալ.
    3. յուսահատ ըլլալ.
    4. գործադրութենէն հրաժարիլ։

Ջուրը խառնուած ըլլալ
չէզոք բայ իրարու հետ քէնոտ ըլլալ:

Ջուրը կապել
ներգործական բայ
    1. ջուրին ընթացքը գոցել՝ կտրել.
    2. ջուրին ընթացքը փոխել:

Ջուրը կտրել
ներգործական բայ
    1. ջուրին ընթացքը՝ հոսանքը դադրեցնել.
    2. առուակը՝ գետակը եւ այլն կտրել անցնիլ։

Ջուրը կտրիլ
չէզոք բայ ջուրին հոսումը դադրիլ:

Ջուրը նետել
ներգործական բայ
    1. ջուրի մէջ դնել.
    2. իր պարունակած ջուրը դուրս հանել.
    3. կորսնցնել, կորուստի մատնել.
    4. կորսուած համարել։

Ջուրը պատը՝ պատէն վեր հանել
ներգործական բայ
    1. անկարելին փորձել.
    2. գործը դժուարացնել, դժուարութիւն յարուցանել:

Ջուրը տանիլ
ներգործական բայ
    1. աղբիւրին՝ ծորակին եւ այլնին մօտ տանիլ.
    2. ապարդիւն անցնիլ.
    3. կորսուիլ.
    4. թշուառութեան մատնուիլ:

Ջուրը քաշել
ներգործական բայ
    1. ստորերկրեայ կամ ցած տեղէ մը ջուրը բարձրացնել՝ վեր հանել.
    2. ջուր ծծել՝ ներծծել.
    3. չորցնել, ցամաքեցնել.
    4. գոլորշիանալով՝ չորնալով ջուրը պակսիլ.
    5. մարմնի զանազան մասերուն մէջ կուտակուած աւելորդ ջուրը դուրս հանել՝ հեռացնել։

Ջուրի ճամբայ ընել, Ջուրի ճամբայ դարձնել
ներգործական բայ յաճախ երթալ-գալ, այցելել, երթեւեկել:

Ջուրին երեսը գալ, Ջուրին երեսը ելլել
չէզոք բայ
    1. դժուար կացութենէ դուրս գալ, ինքզինք փրկել.
    2. յայտնի դառնալ, պարզուիլ:

Վրայէն ջուր խմել
ներգործական բայ կորսուած համարել:

Վրան՝ գլխուն ջուր մաղուիլ, կամ՝ վրան պաղ ջուր թափիլ
չէզոք բայ
    1. սարսափիլ.
    2. գէշ լուրի պատճառով ընկճուիլ:

Դարձուածքներ
Անոր ջուրին ձաւար չի ձգուիր
անվստահելի անձ է։

Երեսի ջուր
ամօթ, ամօթխածութիւն:

Երկուքին ջուրը նոյն՝ մէկ առուով չ՚երթար
բնաւորութեամբ իրարու յարմար չեն. համերաշխ չեն։

Ի՞նչ ջուրի վրայ են
ի՞նչ վիճակի մէջ են, ի՞նչ կը մտածեն։

Հացը՝ սուլթան, ջուրը՝ վէզիր, մնացածը՝ գզիր-մզիր, կամ՝ հացիկ-ջրիկ, կեանք երջանիկ
կարեւորները հացն ու ջուրն են, միւսները՝ երկրորդական:

Յարդին տակէն ջուր քալեցնող
խորամանկ մարդ, վարպետորդի մարդ։

Ջուրէն ու քարէն չվախցողը, Աստուծմէ ալ չի վախնար
(առած) ջուրը կը խեղդէ, իսկ քարը կրնայ վնասել։ Ասոնցմէ չվախցողը՝ անզգամին եւ անհաւատին մէկն է։

Ջուրը դուրսը կը մաքրէ, արցունքը՝ արտասուքը՝ ներսը (առած)
արցունքը կը հանդարտեցնէ մեր հոգեկան տագնապը։

Ջուրը ինկողը անձրեւէն չի վախնար
մեծ գործերով զբաղողը՝ մեծ ծախսեր ընողը՝ փոքր գործերէ՝ ծախսերէ չի վախնար։

Ջուրը կ՚երթայ, աւազը կը մնայ
ջուրը սահող է, իսկ աւազը՝ կայուն։

Ջուրը մեզ տարեր է
թշուառ վիճակի մէջ ինկած ենք եղեր եւ մենք լուր չունինք:

Ջուրը չտեսած՝ չեն բոպիկնար
ժամանակը չհասած, գործը չհասունցած, պատրաստութիւններ պէտք չէ տեսնել։

Ջուրը ջաղացքը (ջրաղացքը) տարեր է, ջախջախը կը փնտռեն
    1. կարեւորը կորսուեր է, անկարեւորը կը փնտռեն.
    2. կարեւոր հարցը մէկ կողմ ձգած, մանրուքներով կը զբաղին:

Ջուրի աղջիկ
ջրահարս, հուրի, փէրի, յաւերժահարս:

Ջուրի գին
շատ աժան։

Ջուրի կուժը ջուրի ճամբան կը կոտրի
բան մը կը վնասուի՝ կը փճանայ իր գործին՝ ասպարէզին ընթացքին:

Ջուրի ճամբայ
    1. ջրուղի.
    2. շատ յաճախուած երթեւեկելու համար սովորական դարձած:

Ջուրի պէս
    1. շատ լաւ՝ վարժ՝ հմուտ.
    2. անխնայ, անհաշիւ, շռայլօրէն.
    3. դիւրութեամբ:

Ջուրի տեղ
    1. ջուր գտնուող վայր.
    2. արտաքնոց, պէտքարան:

Ջուրին բերածը ջուրը կը տանի
դիւրին շահուած բանը դիւրաւ ալ կը ծախսուի՝ կը վատնուի։

Ջուրին եւ կրակին հետ խաղ չ՚ըլլար
երկուքն ալ վտանգաւոր են (մա՛նաւանդ երեխաներուն համար)։

Ջուրին օգուտն ալ շատ է, վնասն ալ
զգուշացումի ձեւ մը ջուրին վնասներէն:

Ջուրի անտեսանելի շոգին պաղելով՝ խտանալով, երբ անտեսանելի ըլլայ, ամպ կը կոչուի, որ եթէ երկրին մակերեսին վրայ գտնուի, կը ձեւացնէ մշուշը կամ մառախուղը: Ձիւնը սառած անձրեւն է, բիւրեղացած՝ մթնոլորտին մէջ։ Կարկուտը ջուրի կաթիլներուն սառումն է՝ ելեկտրական ազդեցութիւններու տակ։ Ցօղը յառաջ կու գայ տերեւներու վրայ օդի խոնաւութեան խտացումէն: Երբ օդը ցուրտ է, ցօղը կը սառի եւ կը կոչուի եղեամ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2069
Neu!
(beta)
 Usage beta 442 citations 

Usage of matching Word Forms

Neu! Explore the usage of the word form Ջուրի in the Corpus of Western Armenian.
Auch für das Wort "Ջուրի" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenisch wörterbuch besteht aus 17.718 wörter
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Deutsch
Նայիրի / Nayiri.com