Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

ԴԱՍ → դաս (noun)
Singular • Nominative case
Singular • Accusative case
 Dictionary
դաս գոյական Սերտուելու համար տրուած նիւթ * դասակարգ * խորանը ժողովուրդէն բաժնող մաս * խրատ, օրինակ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 92։


ԴԱՍ
գոյական
    1. պարտականութիւն, համար, հրահանգ։
    2. Տե՛ս տակը։


ԴԱՍ
գոյական
    1. խումբ, գունդ, կարգ։
    2. (ժամի՝) կանկեղ։
    3. Տե՛ս վրան։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 96
New!
1. ԴԱՍ (դասու, կամ դասի, դասից)
գոյական
    1. Բազմութիւն անձերի, որ խմբված են բոլորի համար ընդհանուր յատկութիւնների տեսակէտով։
‣ Ունեւոր և չքաւոր դասեր։
‣ Դաս-դաս նստեցրին ըստ հասակի։
‣ Սա ապստամբների դասից է։

    2. Ֆէոդալիզմի դասակարգային յարաբերութիւնների հիմքի վրայ կազմակերպված հասարակական խումբ, օրէնքով ամրապնդված ժառանգական իրաւունքներով ու պարտականութիւններով։
‣ Արտօնեալ դաս (ազնուականութիւն, հոգեւորականութիւն, վաճառականութիւն)։
‣ Հարկատու դասեր։
‣ Թոյլերի դասը դասվել։

    3. Խմբաւորումն ըստ քաղաքացիական վիճակի, պարապմունքի. դասակարգ։
‣ Հոգեւորական՝ աշխարհական դասեր։
‣ Ազնուականների դասը։
‣ (Կրօնական) Առաքեալների՝ մարգարէների՝ վարդապետների դասեր։

    4. Տեղ, բաժանմունք (եկեղեցում), որ յատկացրած է որոշ դասի։
‣ Կանանց դասը բաժանված է տղամարդկանց դասից։
‣ Կանանց դասում ազատ տեղ շատ կայ։

    5. Երգիչների կանգնելու տեղեր եկեղեցում, սեղանի աջ և ձախ կողմերում։
‣ Խմբապետը աջակողմեան դասումն էր։

    6. Խմբերն այս դասերում։
‣ Աջակողմեան դասը աւելի լաւ էր երգում քան ձախակողմեանը։

    7. Խմբաւորումն աշակերտների ըստ առաջադիմութեան կամ աւանդվող առարկաների։
‣ Մեզ բաժանել էին երկու դասի — առաջադէմների և յետամնացների դասերի։
‣ ⨀old meaning Նրան փոխադրեցին քերականութեան դասը։
‣ ⨀old meaning Քերականութեան դասին յաջորդում էր ճարտասանութեան դասը։

    8. Առարկայ, որ աւանդվում է դպրոցում տուեալ դասին (7)։
‣ Այս տարի մեր դպրոցում մտցնվում են մարմնամարզի դասեր։

    9. Ուսման այն նիւթը, որ տուեալ օրը աւանդվում է աշակերտներին։
‣ Ուսուցիչը դաս է տալիս. աշակերտները դասը պատասխանում են։
‣ Այսօր ես դասս չգիտեմ։
‣ Վաղուան դասերս պէտք է սովորիմ (կամ պատրաստեմ)։

    10. Ժամ կամ ժամանակ, որի ընթացքում անցնում են մի առարկայ։
‣ Չորրորդ դասին մեզ արձակեցին։
‣ Դուք շաբաթական քանի՞ դաս ունիք։

    11. Նմանութեամբ Խրատ, որ ձեռք է բերվում անձնական փորձով։
‣ Սա թող դաս լինի նրա համար։
‣ Մի դաս եղաւ ինձ համար, որ ուրիշ անգամ չխառնվիմ մարդ ու կնկայ գործերին։

    12. Գաղտնի թելադրանք՝ հրահանգ։
‣ Նա բոլոր հարցերին պատրաստ պատասխաններ ունէր. երեւի լաւ դաս էր առել։
‣ Նրան դաս էին տուել, որ այսպէս ցուցում տայ։

＋dialectal meaning 13. Ազգական։
‣ Նա իւր դասերի հետ խռով էր։

    14. (Բնական գիտական) Կենդանիների, բոյսերի և հանքերի դասաւորութեան մէջ խոշոր բաժանմունքները, որոնք ստորաբաժանվում են կարգերի, ընտանիքների ևն։
‣ Կաթնասունների դասը։
‣ Աստղածաղիկների դասը։

Phrasal Verbs
Մէկի դասը հասնել
չէզոք բայ Նրա աստիճանին՝ դրութեան հասնել, ծերանալ։
‣ Մեծանաք, զօրանաք, իմ դասը հասնէք։

✽rare word Դաս քաշել
ներգործական բայ Հրապարակաւ խայտառակել, նախատել։

Դաս տալ
չէզոք բայ Տե՛ս Դաս (11)։

Phrases
Դաս-դաս
մակբայ Ըստ դասերի, խումբ-խումբ։
‣ Բոլորը դաս-դաս առաջ շարժվեցին։
‣ Դաս-դաս կանգնեցէք։

Համեմատել Դասակարգ։


＋dialectal word 2. ԴԱՍ
մակբայ Տե՛ս Դէս։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 513
New!
(beta)
ԴԱՍ
գոյական
    1. ուսման՝ դասախօսութեան նիւթերու բաժանում՝ ճիւղ ըստ սեռի. օրինակ՝
‣ հայերէն, արաբերէն, անգլերէն, ֆրանսերէն, պատմութիւն, գրականութիւն, թուաբանութիւն, եւայլն.

    2. օրական աշակերտին աւանդուած նիւթ.

    3. դասախօսութեան ժամ՝ պահ.

    4. բազմութիւն անձերու՝ համաձայն թուական բաժանումներու. օրինակ՝
‣ դաս—դաս, 10ական, 50ական, 100ական.

    5. բազմութիւն անձերու՝ ընդհանուր յատկութիւններու տեսակէտով. օրինակ՝
‣ ունեւոր—աղքատ, ուսեալ—անգրագէտ, կարճ—երկայն.

    6. դասակարգ, դասակարգութիւն. օրինակ՝
‣ ազնուական-պուրժուա, հոգեւորական—աշխարհական, գործաւոր—բանուոր.

    7. եկեղեցւոյ ներքին բաժանում, որ կը գտնուի ատեանին ու խորանին միջեւ, ուր հոգեւորականներ ու դպիրներ կը կենան.

    8. երգեցիկ դպիրներու խումբ, դպրաց դաս.

    9. (Փոխաբերական իմաստ) խրատ՝ օրինակ՝ հրահանգ՝ թելադրանք.

    10. պատիժ. օրինակ՝
‣ անոր այնպիսի դաս մը տամ, որ խելքը գլուխը գայ.

    11. ընդհանրապէս խումբ, գունդ, կարգ, շարք։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 457
New!
(beta)
ԽՈՒՄԲ
գոյական
    1. մարդոց բազմութիւն՝ ժողով՝ գունդ.

Types
— ազնուականներու՝ ազատանի, ազատորեար.

— աւազակներու՝ հրոսակ, հրոսակախումբ.

— գիտուններու՝ կաճառ.

— դպիրներու՝ հրեշտակներու՝ դաս.

— նուագածուներու՝ նուագախումբ.

— երգիչներու՝ երգչախումբ.

— զինուորներու՝ վաշտ, գումարտակ, զօրագունդ, փաղանգ, լեգէոն, բանակ.

— լալկաններու՝ ջայլ, կոծապար.

— խռովարարներու՝ խուժան.

— կռուողներու՝ կպուր.

— շքերթով քալողներու՝ թափօր.

— արշաւողներու՝ արշաւախումբ.

— խումբով ուղեւորներու՝ կարաւան.

— ձիաւոր զինուորներու՝ հեծելագունդ, այրուձի.

— հետիոտն զինուորներու՝ հետեւակ.

— պետական մեծամեծներու՝ աւագանի.

— ունկնդիրներու՝ դամարճակ.

— սեղանակից հրաւիրեալներու՝ կոչնականք, երախան.

— քահանաներու՝ երիցանի.

— աղեղնաւորներու՝ քերեթին.

— դերասաններու՝ դերասանախումբ.

    2. կենդանիներու բազմութիւն.

Types
— աղուէսներու՝ ճահուկ.

— այծերու՝ այծերամակ, հօրան.

— գայլերու՝ գազաններու՝ վոհմակ.

— երէներու՝ երունք.

— թռչուններու՝ երամ.

— խոզերու՝ խոզերամակ.

— կաքաւնեներու՝ տարմ.

— կովերու՝ եզներու՝ արջառ, նախիր, պաճար, պախրէ, անդեայք.

— կռունկներու՝ խորդապար.

— հաւերու՝ հաւախումբ.

— ձագերու՝ ձագերամ.

— ձուկերու՝ վտառ, նքողնակ.

— մեղուներու՝ պարս.

— ոչխարներու՝ հօտ, խաշն, խաշինք, օդիք, գիհ.

— որսաշուներու՝ ասպականի.

— վայրի էշերու եւ ջորիներու՝ ցիռ, ջոլիր.

    3. նոյնատեսակ մարմիններու եւ առարկաներու համախմբում.

Types
— աստղերու՝ հոյլ, աստեղատուն,

— գիւղերու՝ գեղանք, գիւղօրէք կամ գեղօրէք.

— թնդանօթներու՝ հրետանի.

— կառքերու՝ կառախումբ.

— կղզիներու՝ կղզեխումբ, արշիպեղագոս.

— նաւերու՝ նաւատորմ, նաւատորմիղ, տորմիղ.

— բանալիներու՝ տրցակ.

— խոտերու՝ ճղիկներու՝ խուրձ, դէզ, ոջին, դաստակ.

— ցորենի՝ գադիշ, որայ, օրան:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 883
New!
(beta)

Similar words
թաս
տաս
 Usage beta 370 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

New! Explore the usage of the lemma ԴԱՍ or the word form ԴԱՍ in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "ԴԱՍ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com