Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Matching Word Forms

մեծ մարդ → մեծ մարդ

Matching Lexemes

 Dictionary
ՄԱՐԴ (մարդոյ, մարդք, մարդոց, աւելի սովորական՝ մարդիկ, մարդկան), մարդի կմ մարդու, մարդեր, սովորաբար մարդիկ, մարդկանց, մարդկանցից, մարդկանցով
գոյական
    1. Ողնաշարաւոր կաթնասուն կենդանի, երկու ձեռքով, երկու ոտքով, հինգ-հինգ մատներով, մատների ծայրերին տափակ եղունգներով, լայն ճակատով, բարձր կառափով, երկու ոտների վրայ գագաթնահայեաց կանգնող ու քայլող, երեք տեսակի ատամներով, որոնց թիւը, չափահասութեան ժամանակ, հասնում է 32-ի։
‣ Կենդանաբանական դասակարգութեան մէջ՝ մարդը պատկանում է առաջակարգերի (պրիմատների) տոհմին, որի մի ընտանիքն է կազմում, իսկ միւս չորս ընտանիքները կազմում են կապիկները։
‣ Բոլոր կենդանիների մէջ մտաւորապէս ամենազարգացածն է մարդը և միայն նա ունի յօդաւոր լեզու։
‣ Մարդու հիմնական և ամենաէական զանազանութիւնը բարձրագոյն կապիկներից՝ նրա գագաթնահայեաց դիրքն է, որի հետեւանքն են միւս գլխաւոր տարբերութիւնները,－ ձեռքերը՝ իբրեւ աշխատելու գործիքներ, բերանը՝ իբրեւ խօսարան, զարգացած ուղեղը՝ իբրեւ զգայական և մտաւորական անօթ ևն։
‣ Մարդկանց հասակը 1.60 մետրից հասնում է մինչեւ 1.82-ի, պատահում են աւելի բարձր՝ հսկաներ, և աւելի ցած՝ գաճաճներ։

    2. Յատկապէս արական սեռի մարդ, տղամարդ, էրիկմարդ։
‣ Փողոցում երկու անծանօթ մարդ մօտեցան նրան։
‣ Հազար մարդ կերակրվեցին, չհաշված կանանց ու երեխաներին։
‣ Հինգ հոգի էին, երեքը մարդ, երկուսը կին։

    3. Իգական սեռի մարդ (քիչ դէպքերում, սովորաբար այս նշանակութեամբ գործ է ածվում կին մարդ, կնիկմարդ)։
‣ Հարիւր մարդ նստած էին սեղան, տղամարդ թէ կին։
‣ Փողոցները լիքն են երկու սեռի մարդկանցով։
‣ Կնիկ մարդիկ առանձին էին նստած։

    4. Չափահաս դարձած, արբունքն առած տղամարդ։
‣ Դեռ ե՞րբ պիտի մեծանայ, մարդ դառնայ։
‣ Որդիդ կարգին մարդ է դարձել։

    5. Տղամարդ ամուսին, այր։
‣ Մարդս տանը չէ։
‣ Աղջիկը մարդ է ուզում։
‣ Մարդ ու կին էին ու մի երեխայ։
‣ «Աղջի, արի՛, քեզ մարդու տամ» (ժողովրդական երգ)։
‣ Մարդուցը բաժանվել է։

    6. Մարդը, որ անասուններից տարբերվում է մտքով, լեզուով և հասարակական աշխատանքի պրոցեսում գործիք ստեղծելու և օգտագործելու կարողութեամբ։
‣ Մեզ մօտ վերացված է մարդու ձեռքով մարդու շահագործումը։
‣ Մարդը բոլոր արարածների թագն ու պսակն է։
‣ Դու մարդ ես, հօ գազան չե՜ս։
‣ Դեւը ներս մտաւ, հոտվտաց ու ասաց, մարդու հոտ է գալիս։

    7. Մարդը՝ նկատմամբ իւր բարոյական ու մտաւորական յատկութիւններին։
‣ Մարդ կայ՝ հազար արժէ, հազար կայ՝ մէկ չարժէ (առած)։
‣ Օրինաւոր մարդկանց հետ նիստ ու կաց ունեցիր, որ մարդ դառնաս։
‣ «Բերանն արնոտ Մարդակերը էն անբան Հազար դարում հազիւ դառաւ Մարդասպան. Ձեռքերն արնոտ գնում է նա դեռ կամկար, Ու հեռու է մինչեւ Մարդը իւր ճամբան»։

    8. Աշխատող ոյժ, աշխատող ձեռք։
‣ Քա՞նի մարդ է հարկաւոր, որ հինգ օրում շինես. －Տասը մարդը բաւական է։
‣ Մարդկանց հաւաքի՛ր, գնանք արխը մաքրելու։

    9. Զինուորական։
‣ Հինգ հազար մարդուց բաղկացած բանակով արշաւանք սկսեց։
‣ Ի՞նչպէս ես պատերազմի գնում այդքան քիչ մարդով։

    10. Մարդկային մարմին։
‣ Մարդը բաղկացած է երկու մասից, գլխից և իրանից. վերջաւորութիւնները իրանի յաւելուածներն են։

Իբրեւ անորոշ դերանուն.
    11. Մի ոմն, մէկը։
‣ Մարդ է գալիս, գնա՛, դուռը բա՛ց։
‣ Մարդ ընկաւ ծովը։

    12. Ոքմին, որեւէ մէկը։
‣ Մարդու բան չասես։
‣ Դուռը բացի, մարդ չկար։
‣ Մարդ նրան ասէ՝ քո ի՞նչ գործն է որ խառնվում ես։

    13. Անորոշ ենթակայ (ինչպէս ֆրանսերէն on, գերմաներէն man), որ ընդհանուր կերպով արտայայտում է ենթական, առանց որեւէ անհատի վերաբերելու։
‣ Մարդ քանի մտածում է՝ այնքան աւելի է համոզվում։
‣ Մարդ եթէ գիտենար, թէ վաղն իրան ի՞նչ պիտի պատահի։
‣ Մարդ չգիտէ ի՛նչ անէ։

Phrasal Verbs
Մարդ է
իբրեւ դիմազուրկ բայ Մարդու համար այդ բնական է, կարող է պատահել։
‣ Ինչո՞ւ ես զարմանում, մարդ է, կսխալի։
‣ Մարդ է, եթէ ուշանամ՝ դուք ճաշեցէք, ինձ մի՛ սպասէք։

(Այլ է՝ ⨀Մարթ է)։

Մարդու գնալ
չէզոք բայ Տե՛ս Մարդ (5)։

Մարդու տալ
ներգործական բայ Տե՛ս Մարդ (5)։

Phrases
✽rare word Մարդ անօրէնութեան
գոյական (Կրօնական) Նեռ։

⨀old word Որդի մարդոյ
գոյական (Կրօնական) Քրիստոս։

⨀old word Մարդ ի մարդոյ
մակբայ Մինը միւսից, յաջորդաբար։

Անտառի մարդ
գոյական Տե՛ս Օրանգ-ուտանգ։

Առաջին մարդ
գոյական (Կրօնական) Նախամարդ Ադամը։

Մա՜րդ աստծու
միջարկութիւն Զարմանքի ու յանդիմանութեան արտայայտութիւն։
‣ Մի րոպէ համբերութիւն ունեցիր, ի՞նչ եղաւ քեզ, մա՜րդ աստծու։

Գործի մարդ
ածական Գործունեայ, աշխատող, որի ձեռքից բան է գալիս, գործի պէտքական, գործնական։
‣ Նա գործի մարդ է, նրան կարելի է վստահել։
‣ Երկար ճառերից մեր գլուխները ցաւեցին, գործի մարդիկ տուէք մեզ։

Մարդ էլ կայ, մարդ էլ
Շատ տարբեր մարդիկ են լինում, մարդը մարդուն նման չի լինում, ո՞ւր այս մարդը, ուր այն։
‣ Մէկը բաւականութիւն է գտնում խնջոյքների մէջ, ուրիշը հասարակական գործունէութեան մէջ. մարդ էլ կայ, մարդ էլ։

Մեծ մարդ
գոյական Նա որ իւր հանճարով, սխրալի գործերով հռչակ է հանել, շատ բարձր է կանգնած։
‣ Մեծ մարդիկ առաջ են գալիս գիտութեան, քաղաքական, զինուորական և այլ ասպարէզներում։
‣ Ըստ Գամառ-Քաթիպայի՝ մեծ մարդ ոչ թէ հանճարեղ գիտնականն է, ոչ ռազմի հերոսը, ոչ հարուստը, այլ նա որ իւր անձը զոհում է ընկերոջ փրկութեան համար։

Մարդուն մէկը
դերանուն Մի մարդ, մի ինչ-որ մարդ։
‣ Մարդուն մէկը մի անգամ գանձ է գտնում։
‣ Քեզ ո՞վ ասաց. －Մարդուն մէկը։

Մարդու մօտ
ածական Տե՛ս Մարդամօտ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1421
New!
(beta)
ՄԵԾ
ածական
    1. ընդունուած եւ մեր միտքին մէջ եղած բնական ծաւալէն, չափերէն աւելին. խոշոր, մեծղի, հսկայ, հսկայական, ահագին, աժդահա, ստուար, յաղթ.

    2. ընդարձակ, լայնատարած.

    3. բարձր, վեհ, վսեմ.

    4. աւագ, երէց, տարեց.

    5. գլխաւոր, պետ, առաջնորդ.

    6. կարեւոր, նկատողութեան արժանի, տագնապալի.

    7. ուժգին, սաստիկ, զօրեղ.

    8. շատ, բազմաթիւ.

    9. չափազանց.

    10. շքեղ. օրինակ՝
‣ մեծահանդէս.

    11. տարիքաւոր, տարիքոտ, մեծահասակ.

գոյական
    12. նախնիք.

    13. վերակացու։

Մեծ ու խոշոր ածականները մեր լեզուին մէջ թէեւ տրուած են որպէս հոմանիշներ, սակայն աւելի լաւ է նրբութիւն մը դնել անոնց միջեւ. մեծին տալ որակական արժէք. օրինակ՝ մեծ մարդ (արժէքով). իսկ խոշորին՝ քանակական արժէք. օրինակ՝ խոշոր տուն (ընդարձակ):

Phrasal Verbs
Մեծ էշը ախոռը մոռնալ
ներգործական բայ
    1. ամենէն կարեւորը մոռնալ.
    2. կարեւոր անձ մը անտեսել՝ առանց ուզելու։

Մեծ կտորը ականջը ձգել
ներգործական բայ կտրատել անհատ մը, այնպիսի ձեւով որ ականջը ամենէն խոշորը մնայ. սպաննել, հաշմանդել։

Մեծ-մեծ բրդել, մեծ-մեծ խօսիլ, մեծ-մեծ ձեւել, մեծ-մեծ ջարդել, մեծ-մեծ վրայ տալ
ներգործական բայ մեծխօսիկութիւն ընել, մեծաբանել։

Մեծ պահք շինել
ներգործական բայ շատ երկարել, շատ ձգձգել։

Phrases
Գիւղին մեծերը
ջոջերը։

Հոգիով մեծ
մեծահոգի, վեհանձն։

Մեծ արջ
սայլ համաստեղութիւն։

Մեծ բերան
մեծաբերան:

Մեծ բողկ
վայրի բողկ, ժախուկ։

Մեծ դրախտածառ
մեծ կենածառ:

Մեծ եղբայր, Մեծ քոյր
երէց, աւագ, անդրանիկ:

Մեծ կենածառ
մեծ դրախտածառ:

Մեծ հայր
պապ։

Մեծ մահ
ժանտախտ:

Մեծ մայր
մամ։

Մեծ մատ
բութ մատ, բթամատ:

Մեծ մարդ, Մեծ դէմք
կարեւոր, հռչակաւոր, անուանի, հանրածանօթ:

Մեծ շուն
համաստեղութիւն մը:

Մեծ ուղեղ
գլխուղեղ:

Մեծ պահք
Զատիկը կանխող եօթը շաբաթուան պահեցողութեան շրջանը. քառասնօրեայ պահք։

Մեծ սիրտի տէր
մեծահոգի։

Մեծ տոմար
մայր հաշիւ։

Մեծ քուն
մահ:

Շատ մեծ
վիթխարի:

Մեծ մասամբ, մեծաւ մառամբ
    1. մեծ մասով, գլխաւորաբար, գլխաւորապէս.
    2. առաւելաբար։

Մեծին հետ՝ մեծ, պզտիկին հետ՝ պզտիկ
ամէն հասակի, դիրքի եւ արժանիքի մարդոց հետ ըստ արժանւոյն վարուիլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1451
New!
(beta)
 Usage beta 15 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Also search for "Մեծ մարդ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com