Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Dictionary
1. ԲԱՑ բացի (բացաց) (արմատ Բանալ՚ի)
ածական
    1. Բացված դրութեան մէջ, չծածկված, չվարագուրված։ Հակառակը՝ Գոց, խուփ։
‣ Բաց դուռ։
‣ Բաց աչք։
‣ Բաց կառք։
‣ Բաց գլուխ։
‣ Պատուհանը բաց է, փչում է, գոցեցէ՛ք։

    2. Չկողպած, չկնքած, չպատսպարված։ Հակառակը՝ Փակ, կողպ։
‣ Անկարեւոր թղթերը պահում էր բաց պահարանում։
‣ Դուռը բա՞ց է թէ կողպ։
‣ Բաց նամակ։

    3. Չխափանված, չընդհատված, գործող։
‣ Վաղը հիմնարկները և դպրոցները բաց կլինին։
‣ Թանգարանը բաց է ամեն օր։
‣ Բաց վէրք։

    4. Յայտնի, չթաքցրած, հրապարակական։ Հակառակը՝ Գաղտնի, Ծածուկ։
‣ Բաց քուէարկութիւն։
‣ Բաց նիստ։
‣ Բաց խօսակցութիւն։

    5. Ազատ, արձակ, անկաշկանդ։
‣ Բաց տեղ։
‣ Բաց դաշտ։
‣ Բաց ծով։
‣ Քնում են բաց երկնքի տակ։

    6. (Գոյների մասին)։ Թեթեւ գունաւորված, պայծառ։ Հակառակը՝ Մուգ։
‣ Բաց-կարմիր, բաց-կանաչ։
‣ Չայը շատ բաց է, մի քիչ մուգացրու։

    7. Փոխաբերաբար Վստահ, համարձակ։
‣ Բաց լեզու։
‣ Բաց ճակատ։

գոյական
＋dialectal meaning 8. Գրտնակով բացած՝ բարակացրած խմոր՝ լաւաշի կամ թխուածքների համար։
‣ Բացերն իրար վրայ մի՛ դնի, կկպչին։
‣ Այս բացը շատ ես բարակացրել։

    9. (Հաշուապահական) Եկամտի կամ մուտքի պակասը՝ համեմատութեամբ ծախսի կամ ելքի. դեֆիցիտ։
‣ Այս տարուայ հաշիւներս փակեցինք 1000 ռուբլի բացով։
‣ Նախահաշուի մէջ հարիւր միլիոն բաց կայ. այս բացը ծածկելու համար պէտք է փոխառութիւն կնքել։

    10. Ազատ տեղ, դուրս տեղ, որտեղ շինութիւն, անտառ ևն չկայ։
‣ Հօտը բացերում արածում էր։

մակբայ
    11. Բաց դրութեամբ, ազատաբար, համարձակօրէն։
‣ Բաց խօսել։
‣ Ես բաց ասացի ամեն ինչ նրա երեսին։
‣ Գլուխը բաց ման գալ։
‣ Հարսնացուին առաջ բերին երեսը բաց։

Phrasal Verbs
Բաց խաղալ
չէզոք բայ Նարդիի խաղում կենտ քարեր շատ թողնել, այնպէս որ հակառակորդը հնարաւորութիւն է ունենում զարնելու։

    12. (գրաբարում հոլովված ձեւերով՝ ի բաց, ի բացի, ի բացեայ, ի բացոյ, բացուստ) Հեռու, հեռուն։

Phrasal Verbs
Բացը մնալ
չէզոք բայ Դուրս մնալ, զրկվել մասնակցութիւնից։

Բացը հանել, Բացը թողնել
ներգործական բայ Դուրսը թողնել, զրկել մասնակցութիւնից։

    13. Բա՛ցի (գրաբարում խնդիր է առնում բացառական հոլովով, բաց ի մեզաց, բաց ի քէն…, այս ի նախդիրը նոր լեզուի մէջ կցվել է բաց՚ին, բա՛ցի. Համեմատել Գրաբար դէպ ի տուն, աշխարհաբար դէ՛պի տուն)։
Նախադրութիւն
     Մէջը չհաշուած, դուրս ձգելով, բացառութեամբ։
‣ Բացի մեղքից, բացի քեզանից։
‣ Բոլորը համաձայնեցին բացի ինձանից։
‣ Ամեն ինչ ծախեց բացի գրքերից։

    14. Զատ, դուրս։
‣ Բացի մեզանից ուրիշ մարդ չգտա՞ր։
‣ Բացի այս՝ դեռ ուրիշ շատ բաներ էլ խօսեցին (փոխանակ Բացի այս բանից)։

    15. Բայց, բայց միայն։
‣ Ուրիշ պատճառ չունիմ հրաժարվելու, բացի այն, որ տկար եմ։

Phrasal Verbs
Բաց անել
ներգործական բայ Տե՛ս Բանալ։

Բաց թողնել
ներգործական բայ
    1. Ազատ թողնել, արձակել։
‣ Բա՛ց թող, գնայ։

    2. Հրապարակ հանել, հրապարակել։
‣ Կառավարութիւնը բաց թողեց նոր մի միլիարդի արժէթուղթ։

    3. Մոռացմամբ կամ սխալմամբ դուրս ձգել, հաշուի չառնել, չգրել։
‣ Դու այս գումարը բաց թողիր։
‣ Երկու բառ բաց է թողած։

    4. Թողնել չլուծված, անորոշ դրութեան մէջ, քննութեան կարօտ։

    5. Փորից գազ արձակել ձայնով։

Ձեռքից բաց թողնել
ներգործական բայ Յարմար առիթը կորցնել, թողնել որ խուսափի։
‣ Ի՜նչպէս (ձեռքից) բաց թողի յարմար առիթը։

Բացը ելնել
չէզոք բայ (նաւի մասին), Ազատ՝ բաց ծովը դուրս գալ, ափերից հեռանալ։

Բերանը բաց մնալ
չէզոք բայ Ապշել, հիանալ։
‣ Երբ այս բոլորը տեսաւ՝ բերանը բաց մնաց։

Phrases
Վրան բաց խօսք
գոյական Անհեթեթ խօսք. անպարկեշտ խօսք։

Բերանը բաց
ածական
    1. Ապուշ, անգործ։
‣ Ինչո՞ւ բերանդ բաց կանգնած ես։
‣ Բերանը բաց՝ ճանճերին է մտիկ տալիս։

    2. Գաղտնիք չպահող, բացբերան, անկարգ խօսող, շաղակրատող։
‣ Բերանը բաց մարդ է, ամեն բան չի կարելի մօտը խօսել։
‣ Բերանը բաց կնիկմարդու ձեռքից աստուած ազատէ։

Գլուխը բաց
ածական (ծածկաբանութիւն), Առանց բանդըրոլի, չկնքած։
‣ Գլուխը բաց չայ ունի՞ս։
‣ Գլուխը բաց թիւթիւն է ծխում։

Դուռը բաց
ածական Հիւրասէր, հիւրընկալ։
‣ Նրա դուռը միշտ բաց է։

Երեսը բաց
ածական Առանց քօղի, առանց քնթկալի, փոխաբերաբար Համարձակ, ասող-խօսող։
‣ Երեսը բաց կին։

Ձեռքը բաց
ածական Առատաձեռն, ծախս չխնայող։

Սիրտը բաց
ածական Անկեղծ, պարզսիրտ. զուարթ, ուրախ, ոչ նենգ։
‣ Նա սիրտը բաց մարդ է. ինչ որ մտքումը կայ՝ կասէ։

Բացէ-ի բաց
մակբայ
    1. Պարզ, աշկարայ, առանց թաքցնելու։
‣ Եկէ՛ք, բացէ-ի բաց խօսինք։
‣ Բացէ-ի բաց նրան գող անուանեց։

    2. Բոլորովին կտրուկ կերպով, բացարձակօրէն։
‣ Բացէ-ի բաց մերժեց։
‣ Բացէ-է բաց հրաժարվեցի։

Բաց նամակ
գոյական
    1. Փոստային քարտիկ, որի վրայ նամակ են գրում և առանց ծրարի մէջ դնելու ուղարկում են փոստով։
‣ Բաց նամակն աւելի էժան է, քան փակ նամակը։
‣ Որդուցս մի բաց նամակ ստացայ։

    2. Նամակի ձեւ կրող գրութիւն (մեծ մասամբ մեղադրական բովանդակութեամբ), որ ոչ թէ ուղարկվում է հասցէատիրոջ, այլ հրատարակվում է լրագրում ի գիտութիւն հասարակութեան։
‣ Բաց նամակ Ք-ին։
‣ Բաց նամակով պատասխանեց քննադատներին։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 374
New!
(beta)
ՎՐԱՅ
գոյական նախադրութիւն
    1. վերի՝ բարձր կողմը.

    2. արտաքին՝ դուրսի մասը. երեսը.

    3. գործուածքի լաւ կողմը. երեսը.

    4. զգեստ, հագուստ.

    5. մակերեւոյթին, երեսին.

    6. ուսին, հաշուոյն.

    7. դէպի ուղղութեամբ.

    8. ծայրին, գագաթին.

    9. համեմատութիւն, բաղդատութիւն.

    10. մասին.

    11. նկատմամբ, վերաբերմամբ.

    12. առթիւ, համար.

    13. շատ մօտ, մօտակայք.

    14. որոշ տարածութեամբ.

    15. պատճառով.

    16. յաւելեալ, բանէ մը ետք.

    17. նոյն միջոցին, միաժամանակ.

    18. շուտով, ժամանակով մօտ.

    19. գործունէութեան բնոյթ՝ ձեւ. օրինակ՝
‣ ոտքի վրայ խօսիլ.

    20. յենարան, նեցուկ.

    21. տիրապետութիւն.

    22. անունով, յանուն բանի մը։

Phrasal Verbs
Վրայ առնել
ներգործական բայ
    1. վերցնել, ստանձնել.
    2. յանձն առնել, ընդունիլ։

Վրայ բերել
ներգործական բայ
    1. ծալել.
    2. կուտակել.
    3. հասցնել, տեղացնել.
    4. խօսք աւելցնել, ըսել, յարել։

Վրայ բռնել
ներգործական բայ
    1. գէշ գործ մը ընելու ատեն տեսնել.
    2. բանի մը վրան՝ վերը պահել՝ բռնել:

Վրայ գալ
չէզոք բայ
    1. յարձակիլ.
    2. գալ, հասնիլ.
    3. գիրնալ.
    4. յարմարիլ՝ նստիլ։

Վրայ դնել
ներգործական բայ
    1. փակել, ծածկել, գոցել.
    2. կափարիչը՝ խցանը եւ այլնը դնել՝ գոցել.
    3. գինը բարձրանալ, սղիլ.
    4. գիրնալ։

Վրայ երթալ
չէզոք բայ
    1. յարձակիլ.
    2. առիթը կորսնցնել:

Վրայ ըլլալ
չէզոք բայ
    1. հսկել.
    2. բան մը ընելով զբաղած ըլլալ.
    3. իբր թէ բան մը ընել (Հգնկ.):

Վրայ թափիլ
չէզոք բայ
    1. խմբովին խուժել՝ յարձակիլ.
    2. բանի մը խմբովին ձեռնարկել.
    3. զանազան տեղերէ մէկտեղուիլ:

Վրայ հասնիլ
չէզոք բայ
    1. յանկարծ կամ պատահաբար՝ անսպասելիօրէն գալ.
    2. ճիշդ ժամանակին հասնիլ.
    3. ժամանակին բան մը աւարտել:

Վրայ ձգել
ներգործական բայ
    1. մէկը պատասխանատու համարել, յանցաւոր ցոյց տալ.
    2. բեռը ուրիշին ուսին բեռցնել։

Վրայ նստիլ
չէզոք բայ իւրացնել։

Վրայ տալ
ներգործական բայ
    1. յարձակիլ.
    2. մղում տալ, դրդել.
    3. քաջալերել.
    4. խաղի մէջ կորուստ ունենալ:

Վրայ քշել
ներգործական բայ յարձակիլ։

Վրայէն անցնիլ
չէզոք բայ
    1. նորէն կարդալ. վերանայիլ.
    2. թեթեւօրէն կարդալ. թերթել։

Վրայէն թափիլ՝
չէզոք բայ
    1. կաթիլ, իյնալ.
    2. շատ լայն ըլլալ.
    3. որեւէ բանի ցայտուն արտայայտութիւն ցուցաբերել:

Վրայէն ջուր խմել
ներգործական բայ այլեւս յոյս չունենալ վերստանալու՝ վերագտնելու. կորսուած համարել։

Վրան առնել
ներգործական բայ
    1. իրեն համար ըսուած կարծել.
    2. Տե՛ս Վրայ առնել։

Վրան գալ
չէզոք բայ
    1. աւելնալ.
    2. յարմարիլ, նստիլ։

Վրան գրել
ներգործական բայ մէկուն հաշուոյն անցնել (Հգնկ.). օրինակ՝
‣ վրա՛ս գրէ:

Վրան եղած ըլլալ
չէզոք բայ դաշտանի մէջ ըլլալ:

Վրան ընել
ներգործական բայ շապկընկերը աղտոտել. տակը ընել։

Վրան իյնալ
չէզոք բայ
    1. վրան ճնշում բանեցնել. ստիպել.
    2. փութաջան աշխատանք տանիլ։

Վրան նետել
ներգործական բայ
    1. արձակել.
    2. յանցանքը ուրիշին վրայ բեռցնել՝ ձգել:

Վրան նստիլ
չէզոք բայ
    1. յարմարիլ.
    2. տիրանալ, իւրացնել.
    3. ընդամէնը արժել. ծախս նստիլ։

Վրան սորվիլ
ներգործական բայ ընտելանալ:

Վրան սուղի նստիլ
չէզոք բայ չնախատեսուած չափով սուղ գին վճարել:

Վրան վազել
չէզոք բայ խոյանալ, յարձակիլ։

Վրան փուշ-փուշ ըլլալ
չէզոք բայ մարմինը փշաքաղուիլ. վախէն սարսռալ։

Վրան քալել
չէզոք բայ
    1. մէկը յանդիմանել.
    2. երկիրի մը վրայ յարձակիլ՝ գրաւելու համար։

Վրան քաշել
ներգործական բայ որեւէ բանով ծածկուիլ՝ ծածկել:

Phrases
Վրայ-գլուխ
հագուստ-կապուստ:

Վրան բաց խօսք
անվայել խօսք:

Վրան բաց սուտ
անհաւատալի սուտ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2239
New!
(beta)
Also search for "Վրան բաց խօսք" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com