Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

գործածէ → գործել (verb)
(Substantive Past Participle) • Singular • Ablative case
գործածէ → գործածել (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular
Imperative Mood • Singular
 Dictionary
գործածել ներգործական բայ Բանեցնել, օգտագործել:
գործածութիւն գոյական Օգտագործում, կիրառում:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 85։


ԳՈՐԾԱԾԵԼ
ներգործական բայ
    1. կիրարկել։
    2. բանեցնել։
    3. վարել։
    4. ծառայեցնել։
    5. կրել։
    6. սպառել։


ԳՈՐԾԵԼ
ներգործական բայ
    1. աշխատիլ, բանիլ։
    2. ընել։
    3. ազդել։

Phrases
հարեւանցի գործել
թալաթոսել, շլտորել. լղճորել։

հողը գործել
մշակել։

կտաւ գործել
հինել, ոստայնանկել։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 88
New!
ԳՈՐԾ (գործոյ)
գոյական
    1. Ինչ որ մարդ անում է։
‣ Գործը մարդու համար է։
‣ Նա գործից փախչում է։
‣ Այդ ի՞նչ գործ էր որ արիր։
‣ Գործից աչք չեմ կարող բանալ։

    2. Աշխատանք, որով ապրում է մարդ. արհեստ, պարապմունք։
‣ Առաւօտ կանուխ գործի է գնում։
‣ Այս գործից մեծ վաստակ չկայ։
‣ Գնաց որ մի գործ ճարէ։

    3. Արդիւնք ֆիզիկական աշխատանքի։
‣ Գործդ բե՛ր՝ վարձդ ստացիր։
‣ Այսքա՞ն է արած գործդ։

    4. Արդիւնք մտաւոր աշխատանքի։
‣ Խաչատուր Աբովեանի գործերը տպագրված են։
‣ Ռափայէլի գործերի մէջ շատ գլուխ-գործոցներ կան։

    5. Մշակութիւն, արդիւնագործութիւն։
‣ Հողի գործը օրհնած գործ է։
‣ Նա փայտի գործ է անում։

    6. Պաշտօն, սպասաւորութիւն։
‣ Ուսուցչի գործը չի կարելի յանձնել անհմուտ մարդկանց։
‣ Մեքենավարի գործը մեծ զգուշութիւն է պահանջում։

    7. Առեւտրական՝ արդիւնաբերական ձեռնարկութիւն։
‣ Նա Պարսկաստանում մեծ գործ ունի։
‣ Գործը հետզհետէ զարգանում է։

    8. Որեւէ ոյժի առաջ բերած արգասիք։
‣ Բենզինի գործը ածուխը չի կարող կատարել։
‣ Այս անձրեւը երեկուայ քամու գործն է։

    9. Կռիւ, ընդհարում։
‣ Գործի տաք րոպէին նահանջի ազդանշան տրվեց։

    10. Ասեղնագործութիւն, ձեռքի գործուածք։
‣ Վանեցի կանանց գործերը շատ նուրբ են։
‣ Նրանք երբէք պարապ չեն մնում, նոյն-իսկ հիւր գնացած ժամանակ ձեռներին մի գործ են ունենում։

    11. Արարմունք, վարքի ընթացք։
‣ Նրա գործերից ո՞ր մէկը պատմեմ։
‣ Այդ տեսակ գործերից ձեռք քաշիր։

    12. Որեւէ անցք, եղելութիւն։
‣ Այս գործը մեծ աղմուկ հանեց։
‣ Այնտեղ կարեւոր գործեր են կատարվում։

    13. Բնական կարիք։
‣ Մայրի՛կ, գործ ունիմ. —Մե՞ծ գործ (փորից դուրս գնալ) ունիս, թէ փոքր (միզել)։

    14. Դատական վէճ։
‣ Գործը քննվելու է դռնփակ։
‣ Նրա դէմ գործ բացեց։
‣ Գործը հաշտութեամբ վերջացրին։

    15. Մի հարցի վերաբերեալ փաստաթղթերի ամբողջութիւն, գրագրութիւն։
‣ Ամբողջ գործը նայեցի, ձեր ասած թուղթը մէջը չկայ։
‣ Այս թուղթն էլ գործին կցեցէք։

    16. Որակ կատարված աշխատանքի։
‣ Տե՛ս, ի՛նչ գործ է։
‣ Գործն ինքն իրան խօսում է։
‣ Առաջ գործը տես, յետոյ գնահատիր։

    17. Եղանակ, որով աշխատանքը կատարվում է։
‣ Դժուար գործ։
‣ Նօսր գործ։
‣ Գեղեցիկ գործ։

    18. Աշխատանք կատարելու կարգ ու կանոն։
‣ Գործին ծանօթ մարդ։
‣ Գործը պէտք է գիտնալ։

    19. Գործունէութիւն, իրական աշխատանք (իբրեւ հակադրութիւն խօսքի, խոստմունքի)։
‣ Այստեղ գործ է պէտք և ոչ թէ խօսք։
‣ Շատ խօսեցանք, այժմ անցնենք գործի։
‣ Սէրդ գործով ցոյց տուր։

    20. Գործք առաքելոց
գոյական Նոր Կտակարանի մի գիրքը, որի մէջ պատմված են առաքեալների և մասնաւորապէս Պօղոսի գործերը։

    21. ⨀old word Գործք
գոյական
    1. Շարականի հարցի վերջին մասը, որտեղ ասվում է «Օրհնեցէք ամենայն գործք Տեառն զՏէր»։
＋dialectal meaning 2. Արտի երկու կողմում ձգված ակօսները, որոնք ցոյց են տալիս վարվելիք հողի սահմանները։

    22. Բարդութիւնների երկրորդ մասում —

    1. Գործող (օրինակ՝ գաղտնագործ, չարագործ)։
    2. Գործված (օրինակ՝ անձեռագործ, ոսկեգործ անօթ)։
    3. Արհեստաւոր (օրինակ՝ այգեգործ, պղնձագործ)։

Derivatives
Գործով
մակբայ Իրականապէս, արդեամբ։
‣ Խոստացածդ գործով կատարիր, ապացուցի՛ր։

Phrasal Verbs
⨀old word Գործ առնել (արարի)
չէզոք բայ Ջանք անել։

⨀old word Գործ դնել ումեք
ներգործական բայ Յանձնել մէկին։

Գործ ածել
ներգործական բայ Գործածել։

Գործ բռնել
չէզոք բայ Մի աշխատանք սկսել, խանութ բանալ, առեւտուր անել։

Գործը բռնել
չէզոք բայ Յանձն առնել որեւէ աշխատանք կատարել, կապալով վերցնել։
‣ Երկու ընկերով այս գործը բռնեցինք։

Գործ գտնել
չէզոք բայ Մի գործ՝ աշխատանք գտնել, մի արհեստի մտնել։

Գործ դնել
ներգործական բայ Տե՛ս Գործադրել։

Գործին գալ
չէզոք բայ Պիտանի լինել, յարմարել։
‣ Ձեր առաջարկած պայմանը իմ գործիս չի գալիս։
‣ Այդ՝ մեր գործին կգայ։

Գործի դնել
ներգործական բայ Մէկին գործի վրայ կանգնեցնել, մէկի համար գործ՝ աշխատանք գտնել։

Գործի լինել, Գործի կանգնել, Գործի մտնել
չէզոք բայ Գործ՝ աշխատանք գտնել։
‣ Սպասիր, գործի լինիմ (կանգնեմ, մտնեմ)՝ բոլոր պարտքս կվճարեմ։

Մեծ գործի լինել
չէզոք բայ Չնչին բանով զբաղվել (ծաղրական)։

Գործի կպչել, Գործին տաք-տաք կպչել
չէզոք բայ Եռանդով գործը ձեռնարկել, սկսել։

Phrases
⨀old word Այր գործոյ
գոյական Տե՛ս Գործի մարդ։

⨀old word Գո՛րծ է
Դժուար բան է, մեծ բան է՝ եթէ։

Գործի մարդ
գոյական
    1. Գործ անելու ընդունակ, բանի պէտքական, գործունեայ մարդ։

    2. (հակադրութեամբ խօսողի, թէօրիապէս դատողի) Իրապէս աշխատող, գործ կատարող։
‣ Հազարաւոր մարդիկ ունինք, որոնք կաբինետներում նստած գեղեցիկ ծրագիրներ են կազմում. բայց մեզ գործի մարդիկ են հարկաւոր։

Ի՞նչ գործի ես
Ի՞նչ ես անում։

Մե՜ծ գործի ես
Երեւելի բան ես անում (հեգնական)։

Գործի անունն ի՞նչ
Նա պարապ է, անզբաղ է, ուրիշ գործ չունի բացի…
‣ Առաւօտից երեկոյ թափառում է փողոցներում. գործի անունն ի՞նչ։

Գործի օր
գոյական Աշխատանքի օր, լի օր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 484
New!
(beta)
ԳՈՐԾԱԾԵԼ գործածում եմ (էի), չեմ գործածում (չէի), կգործածեմ, չեմ գործածի, մի՛ գործածեր կամ,
ԳՈՐԾ ԱԾԵԼ գործ եմ ածում (էի), գործ չեմ ածում (չէի), գործ կածեմ, գործ չեմ ածի, գործ մի՛ ածեր
ներգործական բայ
    1. Կիրարկել, բանեցնել։
‣ Նա օղի երբէք չի գործածում, բայց գինի երբեմն գործածում է։
‣ Դսնաւուր շորերը գործ են ածում հիւր գնալիս։
‣ Նա դեռ չգիտէ բառարան գործածել։

    2. Բանեցնելով սպառել։
‣ Դուք ամիսը ո՞րքան շաքար էք գործ ածում։
‣ Անչափ քանակութեամբ ածուխ են գործածում գործարանները։

    3. Ծառայեցնել մի նպատակի, գործադրել։
‣ Նա իւր բոլոր միջոցները գործ ածեց՝ ընկերոջը փրկելու համար։
‣ Գոմէշներին գործ են ածում ծանր աշխատանքի ժամանակ։

ԳՈՐԾԱԾՎԵԼ գործածվեցի կամ,
ԳՈՐԾ ԱԾՎԵԼ գործ ածվեցի
կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 485
New!
(beta)
ԳՈՐԾԵԼ գործեցի
ներգործական բայ
    1. Աշխատանք կատարել, գործ անել։
‣ Գնա՛, այսօր այգում գործիր։
‣ Մեր ընկերները գործում են գաւառում։
‣ Ինքը ոչինչ չի գործում, միայն գիտէ ուրիշներին քննադատել։

    2. Աշխատանք դնել մի բանի վրայ, մշակել։
‣ Երկիրը գործել։
‣ Նրա մայրը ապրեշում է գործում (կամ բանում)։

    3. Մի արդիւնք առաջ բերել։
‣ Յոյսը հրաշքներ է գործում։
‣ Բարիքի տեղ չարիք գործեց։
‣ Ի՞նչպէս է գործում նոր մեքենան։

    4. Ներգործել, ազդել։
‣ Դեղն սկսեց գործել։

    5. Վարուել, ընթացք բռնել։
‣ Խոհեմութեամբ պէտք է գործել։
‣ Նա գործել չգիտէ։

    6. Իւր գործը՝ պաշտօնը կատարել։
‣ Սիրտը կանոնաւոր է գործում։
‣ Այսօր ստամոքսդ գործե՞լ է (փորից դուրս գնացե՞լ ես)։

    7. Հիւսել։
‣ Գուլպայ՝ զամբիւղ՝ կտաւ գործել։
‣ Սարդը ի՞նչպէս է իւր ոստայնը գործում։
‣ Այս մեքենան քսան բանուորի չափ գործում է և աւելի լաւ։

Phrases
Գործող անձինք կամ, Գործող անձեր
յոգնակի գոյական (Թատրոնական) Այն անձնաւորութիւնները, որ դուրս են բերված թատերական գրուածքի մէջ և որոնց դերերը կատարում են դերասանները։
‣ Սունդուկեանի բոլոր պիէսներում գործող անձինք կեանքից են վերցրած և կենդանի տիպեր են։

ԳՈՐԾԵԼ (գործեցայ),
ԳՈՐԾՎԵԼ գործվեցի
կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 487
New!
(beta)
ԳՈՐԾԱԾԵԼ
ներգործական բայ
    1. կիրարկել, բանեցնել.
    2. ծառայեցնել, օգտագործել, շահագործել:


ԳՈՐԾԱԾՈՒԻԼ
կրաւորական բայ
    1. կիրարկուիլ, բանեցուիլ, օգտագործուիլ, շահագործուիլ.
    2. սպառիլ, մաշիլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 421
New!
(beta)
ԳՈՐԾԵԼ
ներգործական բայ
    1. գործ՝ աշխատանք ընել.

    2. աշխատիլ, բանիլ, պարապիլ, զբաղիլ.

    3. արդիւնաւորել, յառաջ բերել. օրինակ՝
‣ դրամը այս աշխարհի մէջ հրաշքներ կը գործէ.

    4. ներգործել, ազդել. օրինակ՝
‣ դեղը սկսաւ գործել.

    5. վարուիլ, ընթացք բռնել. օրինակ՝
‣ պէտք է խոհեմութեամբ գործել.

    6. հիւսել. օրինակ՝
‣ գուլպայ գործել, ընել.

օրինակ՝
‣ ի՞նչ կը գործես հոդ։

Հակառակը՝ սլքտալ, դադրիլ (գործելէ)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 422
New!
(beta)
ՇԱՐԺԻԼ
չէզոք բայ
    1. տատանիլ, երերալ, տարուբերիլ, ցնցուիլ, սասանիլ.
    2. տեղափոխուիլ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) յուզուիլ, լեցուիլ, համակուիլ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) կեցուածք՝ վերաբերում ցոյց տալ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) վարուիլ, ղեկավարուիլ, առաջնորդուիլ.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) գործ ընել.
    7. դառնալ։

Types
— Անիւի՝ գլորիլ։

— Դրօշի՝ ծածանիլ, ծփալ:

— Երկնային մարմնի՝ թաւալիլ:

— Երկրաշարժէ՝ սասանիլ, ցնցուիլ։

— Նաւակը հովէն՝ տարուբերիլ:

— Պարագային համեմատ՝ վարուիլ, գործել:

— Սիրտին՝ յուզուիլ, զգացուիլ։

— Սողունի պէս՝ սողալ։

Phrasal Verbs
Ի գութ շարժիլ
չէզոք բայ արգահատիլ, խանդաղատիլ, գթալ, խղճալ, մեղքնալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1766
New!
(beta)
ՔԱԼԵԼ
չէզոք բայ
    1. ոտքերը փոխնիփոխ գործածելով՝ յառաջ երթալ. յառաջանալ, շարժիլ, երթալ, ընթանալ.
    2. զբօսանք կատարել, պտըտիլ, ճեմել.
    3. սկսուած աշխատանք մը՝ խաղ մը շարունակել.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) բնական բանիլ՝ աշխատիլ՝ գործել.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) զարգանալ, յառաջդիմել։

Types
— Աննպատակ՝ թափառիլ, աստանդել, յածիլ, սլքտալ։

— Առնել՝ նեղանալով հեռանալ:

— Առջեւէն՝ առաջնորդել:

— Արագ՝ շտապել, աճապարել, ճեպել։

— Գործերը՝ երթալ, ընթանալ։

— Ետեւէն՝ հետեւիլ։

— Զօրքը՝ 1. տողանցել. 2. արշաւել։

— Թշնամիին վրայ՝ յարձակիլ, արշաւել։

— Ժամանակը՝ սահիլ, անցնիլ:

— Ժամացոյցը՝ մեքենան՝ բանիլ, աշխատիլ, գործել։

— Կոտրտուելով՝ սամսարել, սիգաճեմել։

— Մեծաքայլ՝ շեքռկել։

— Միասին՝ ընկերակցիլ, ուղեկցիլ:

— Յոխորտալով՝ սիգալ:

— Օրօրուելով՝ ճորճորալ:

Related Words
— Արմատը՝ քայլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2393
New!
(beta)
ԳՈՐԾՈՒԻԼ
չէզոք բայ կրաւորական բայ
    1. հիւսուիլ, բանուիլ, ասեղնագործուիլ.
    2. կատարուիլ, տեղի ունենալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 423
New!
(beta)
 Usage beta 9 citations 

Usage of matching Word Forms

New! Explore the usage of the word form գործածէ in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "գործածէ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com