Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

կ՚ուզէ → ուզել (verb)
Present Tense • Indicative Mood • Third Person • Singular
 Dictionary
ՈՒԶԵԼ
ներգործական բայ
    1. կամենալ։
    2. բաղձալ, փափաքիլ։
    3. կարօտիլ։
    4. պահանջել։
    5. ընտրել։

Phrases
ուզելով չուզելով
կամայ ակամայ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 394
New!
ՈՒԶԵԼ ուզեցի,
ՈՒԶԵՆԱԼ ուզեցայ
(Յուզել՚ից)

ներգործական բայ
    1. Փնտռել, պտրտել։
‣ Ի՞նչ ես ուզում դու այստեղ։
‣ Ո՞ւմ էք ուզում։
‣ Նա այնպէս մի մարդ է ուզում, որ թէ՛ հաշուապահութիւն անէ և թէ երեխաների հետ պարապի։

    2. Խնդրել։
‣ Եկել ողորմութիւն կուզէ։
‣ Ով ուզում է՝ տալիս է առանց մերժելու։
‣ Կացինը ուզեցի, չտուեց։

    3. Մասնաւորապէս՝ ամուսնութեան խնդրել։
‣ Լաւ աղջիկ է, մեր տղային ուզենք։ Աղջիկը ուզողներ շատ ունի, մեզ կտա՞ն։

    4. Կամենալ, ցանկանալ։
‣ Ինչ ուզում է՝ անում է։
‣ Ուզեց (կամ ուզեցաւ) վերջին անգամ էլ տեսնել իւր հայրական տունը։
‣ Ուզենամ՝ ձեզ բոլորիդ բանտի մէջ կփտեցնեմ։
‣ Այդ բանը նա շատ էր ուզում։

＋dialectal meaning 5. Սիրել։
‣ Թոռիս աւելի շատ կուզեմ քան տղիս։
‣ Ինձի՞ շատ կուզես թէ Արամին։

Derivatives
Ուզածովս (դ, ը)
մակբայ ըստ իմ (քո, նրա) ցանկութեան։
‣ Բնակարանը շատ էլ ուզածովս չէ։
‣ Ուզածովդ եղա՞ւ։
‣ Քո ուզածովն է, էլ ի՞նչ ես խօսում։

Phrases
Ուզեմ-չուզեմ (ուզես-չուզես, ուզէ-չուզէ…)
մակբայ Կամայ թէ ակամայ։
‣ Ուզեմ-չուզեմ՝ պիտի տամ։
‣ Ուզես-չուզես, պիտի երթաս։
‣ Ուզենայինք-չուզենայինք՝ պիտի համաձայնէինք։
‣ Ուզենայ-չուզենայ՝ միևնոյն է. նրանք իրանց ասածը կանեն։

Ուզածիդ պէս, Ուզածիդ չափ
մակբայ Ինչպէս որ հարկաւոր էր, կարգին, լիովին։
‣ Ուզածիդ պէս նրան յանդիմանեցի։
‣ Տանձ շատ չունինք, իսկ խնձոր՝ ուզածիդ չափ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1738
New!
(beta)
ՈՒԶԵԼ
ներգործական բայ
    1. ներքին պահանջ՝ անհրաժեշտութիւն զգալ բանի մը. կամենալ, ցանկալ.

    2. ներքին մղում զգալ. բաղձալ, փափաքիլ, տենչալ.

    3. ճիգ ընել ձեռք ձգելու բան մը. ձգտիլ, ջանալ, նկրտիլ.

    4. խնդրանքով ներկայանալ. խնդրել, դիմել, պաղատիլ.

    5. բռնութեամբ՝ զօրութեամբ՝ իրաւունքի հիմամբ առաջարկ ներկայացնել. պահանջել, բռնանալ.

    6. համաձայն ըլլալ. հաւանութիւն տալ, հաճիլ.

    7. իբրեւ ամուսին ընտրել. հաւանութիւն տալ.

    8. իբրեւ փեսացու կամ հարսնցու ընտրել, մէկուն ձեռքը խնդրել.

    9. պատրաստուիլ բան մը ընելու, մտադիր ըլլալ, ծրագրել.

    10. կարօտնալ, կարօտիլ, սիրել.

    11. փնտռել.

    12. նշանակել.

    13. մաղթել:

Ուզելու աստիճանական զօրացումը հետեւեալն է - խնդրել, փափաքիլ, ուզել եւ պահանջել։

Phrases
Ոզածիդ չափ
    1. բաւարար, գոհացուցիչ.
    2. երեւակայութեանդ չափով, բազմաթիւ։

Ուղածիդ պէս
    1. ինչ որ պէտք էր, փափաքածիդ պէս, լիովին, ամբողջովին.
    2. ամէն բան իր կարգին։

Ուզելովս
ըստ իմ փափաքիս՝ ցանկութեանս:

Ուզես-չուզես, ուզած -չուզած
    1. կամայ թէ ակամայ.
    2. անխուսափելի օրէն, անհրաժեշտօրէն:

Ուզող - ուզողի
    1. յաճախորդ՝ պահանջող շատ.
    2. ամուսնական առաջարկներ շատ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1895
New!
(beta)
 Usage beta 48 citations 

Usage of matching Word Forms

New! Explore the usage of the word form կ՚ուզէ in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "կ՚ուզէ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com