Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Dictionary
քով նախադրութիւն Մօտ, կից, հետ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 495։


ՔՈՎ
նախադրութիւն
    1. մօտ, առընթեր, կից, կողքին։
    2. (բաղդատական՝) բաղդատմամբ։

Phrases
քով քովի
կողք կողքի։

քովընտի
կողմնակի. անցողակի։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 536
New!
1. Ք,
ք,
քէ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի երեսուն և վեցերորդ գիրը, որ մեսրոպեան այբուբենի վերջին գիրն է, և քսան և իններորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Ք։
‣ Շարքագիր ք։
‣ Շեղագիր ք։

    2. Անձայնեղ կոկորդային փակ և թաւ բաղաձայն, որ արտասանվում է քիմքի յետեւի կողմում կոկորդը հուպ տալով և հնչում է իբրեւ միանգամից արտասանված կհ։

⨀old meaning 3. Իբրեւ թուանշան՝ նշանակում էր 9000։
‣ Թոյ-ղատ-ջէ-քէ (9, 90, 900, 9000)։

ածական
⨀old meaning 4. Փոխաբերաբար Վերջին։
‣ Ես եմ այբ և քէ (ես եմ առաջին և վերջին)։

    5. Համառօտագրութեամբ, տարեթիւներ նշանակելիս, գործ է ածվում Քրիստոս բառի փոխանակ. (գրվում է գլխագրով և միջակէտով)։

Derivatives
նՔ.
նախքան Քրիստոս։
‣ Վեցերորդ դարում նՔ.։

յՔ.
յետ Քրիստոսի։
‣ Վեցերորդ դարում յՔ.։

    6. Թուաբանութեան մէջ՝ երբեմն գործ էր ածվում անյայտ թիւը նշանակելու համար, համապատասխան եւրոպական x՚ին։ Օրինակ.
‣ 7=12 :: 16:ք, եթէ 7՚ը դառնում է 12, ապա 16՚ը քա՞նի կդառնայ, կամ 7՚ը յարաբերում է 12՚ին այնպէս ինչպէս 16՚ը անյայտին։


2. Ք
մասնիկ Յոգնականացուցիչ մասնիկ, որով գրաբարում կազմվում էին ուղղական եւ գործիական հոլովները, օրինակ.
‣ գործ, գործով, յոգնակի գործք, գործովք,
‣ ոմն, ոմամբ, յոգնակի ոմանք, ոմամբք,
‣ սա, սովաւ, յոգնակի սոքա, սոքաւք,

և որ նոր լեզւում շատ տեղ պահպանվել է քարացած ձեւով, իբրեւ բառի արմատական մաս, օրինակ.
‣ խելք, կամք, գործիք, գործիքներ, դժոխք, դժոխքի, խելօք մարդ, խելօք կաց. շէնքով-շնորհքով։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2296
New!
(beta)
1. ՈՎ (օվ, + վօվ, + վէվ ևն) (զով, ոյր, ում, յումէ կմ յումմէ, գործիական չունի, ոյք կմ ովք, զոյս, ոյց, յոյց, գործիական չունի), հայցական տրական ում, սեռական ում կմ որի, ումից կմ ումնից, գործիական ներգործական չունի, ովքեր, ովքերի։ (երկարացած ձեւ Ո՚ի, ինչպէս Բաբելոն և Բաբելովն եւն)
անձնական յարաբեր. դերանուն (միայն մարդկանց մասին), գործ է ածվում երկրորդական նախադասութեան մէջ, որին գլխաւորի մէջ համապատասխանում է նա, որ երբեմն դրվում է, երբեմն զօրութեամբ է հասկացվում։

Derivatives
⨀old word Յո՞վ կամ, ⨀old word Յո՞
Դէպի ո՞ւր։
‣ Յո՞վ երթաս կամ Յո՞ երթաս (Սենկեվիչի նշանաւոր վէպի վերնագիրը)։

Phrases
Ո՞վ գիտէ
Յայտնի չէ, ոչ ոք չգիտէ։
‣ Ո՞վ գիտէ, թէ նա ե՞րբ կվերադառնայ։


2. Ո՜Վ (օ՜վ)
միջարկութիւն որ կցվում է գոյական անուան։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1721
New!
(beta)
＋dialectal word ՔՈՎ
(արեւմտահայ բարբառներում)

գոյական
    1. Կողք, կուշտ։
‣ Քովս կցաւի։
‣ «Դուք մէջէն, ես քովէն Անցնինք դիմաց, փոխենք տեղ» (քատրիլ պարի մէջ)։
‣ Դանակով նրա ձախ քովը վիրաւորեց։

Նախադրութիւն
    2. Մօտ, կողքին, մօտը։
‣ Գնաց, մօրը քով կանգնեցաւ։
‣ Բերին դատաւորին քով։

    3. Մօտ (12), համեմատութեամբ։
‣ Աս անոր քով շատ մեծ է։
‣ Ան կտորը սա կտորին քով, ինչպէս մարգարիտը հլունի քով։

    4. Երբ քով՚ի խնդիրները անձնական դերանուններ են՝ սրանք զեղչվում են, իսկ Քով՚ը համապատասխան դէմքի յօդն ստանալով՝ հոլովվում է －քովին, քովէդ, քովովը, քովերս, քովերուդ…
‣ Արի՛, քովս նստէ։
‣ Քովդ փող ունի՞ս։
‣ Քովիս ընկերը։
‣ Քովէդ չէր հեռանայ։
‣ Քովերս մարդ չկար։
‣ Քովերուդ փողերը համրեցէք։
‣ Քովերէն փախայ։

Phrasal Verbs
Աս քով ընկնել, ան քով ընկնել կամ, ＋dialectal word Աս քով իյնալ, ան քով իյնալ
չէզոք բայ Այս եւ այն կողմն ընկնել, ջանալ, աշխատել։
‣ Աս քովն ընկայ, ան քովն ընկայ, վերջապէս ուզածս ճարեցի։

Phrases
Քովս ի վեր, Քովդ ի վեր, Քովն ի վեր
մակբայ Իմ (քո, նրա) քով տնկված՝ կանգնած։
‣ Քովս ի վեր կանգնեցաւ։

Քովէ քով, Քով քովի
մակբայ Իրար քով, իրար մօտ։
‣ Քով քովի նստեցան։
‣ Քովէ քով դնենք, նայինք ո՛րն է աւելի գեղեցիկ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2347
New!
(beta)
Ք
մեր այբուբենին 36րդ տառը, որ մեսրոպեան այբուբենին վերջին տառն է, եւ 29րդ բաղաձայնը։ Կոկորդային թաւ եւ խուլ բաղաձայն. իր նուրբը՝ կ, միջակը՝ գ: Իբրեւ թիւ եւ թուանշան կը նշանակէ 9000 (գլխագիր Ք առանց միջակէտի) եւ 9000րդ (գլխագիր Ք. միջակէտով)։ Համառօտագրութեամբ, տարեթիւեր նշանակելու համար, կր գրուի գլխագիրով եւ միջակէտով. օրինակ՝
‣ Ն. Ք. (նախքան զՔրիստոս) եւ Յ. Ք. (Յետ-Քրիստոս)։ Հիմա ընդհանրացած է Ք. ա. (Քրիստոսէ առաջ) ձեւը։ Ուսողութեան եւ թուաբանութեան մէջ կը գործածուի անյայտ՝ անծանօթ թիւի՝ գումարի իմաստով (X), իսկ շողաբանութեան մէջ՝ Ք ճառագայթի (Անգլերէն X ray) իմաստով:


Ք
յոգնակերտ մասնիկ, որով գրաբարի մէջ կը կազմուէին ուղղական եւ գործիական հոլովները. օրինակ՝
‣ բան, յոգնակի բանք, բանիւք:

Աշխարհաբարի մէջ շատ տեղ պահպանուած է քարացած ձեւով, կարծէք իբրեւ բառի արմատական մաս. օրինակ՝
‣ ձիրք, կիրք, բերք։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2393
New!
(beta)
ՈՎ
դերանուն
    1. այն մարդը որ. օրինակ՝
‣ ով անմեղ է, արքայութեան պիտի արժանանայ.

    2. ամէն մարդ, ամէն ոք. օրինակ՝
‣ ով ներկայ էր, իր բաժինը առաւ.

    3. ոեւէ մէկը, անորոշաբար. օրինակ՝
‣ ո՞վ կ՚ուզէ թող գանգատի.

    4. իբրեւ հարցական դերանուն կը գործածուի հարցական նախադասութիւններու մէջ (ո՞ր մարդը, ո՞ր մէկը). օրինակ՝
‣ ո՞վ էր դուռը թակողը.

    5. հարցական խօսք՝ դիմացինին ըսածը կրկնել տալու նպատակով (իբր թէ չէ հասկցած). օրինակ՝
‣ Ղուկասը եկաւ։ Ո՞վ.

    6. նոյնպիսի հարցական խօսք՝ զարմանք արտայայտելու համար (իբր թէ չի հաւատար լսածին). օրինակ՝
‣ քեզ ալ կ՚ամբաստանեն: = Զո՞վ : Զի՞ս.

    7. կիսահարցական խօսքերու (անուղղակի հարցում) երկրորդական նախադասութիւններու մէջ (այս պարագայէն կը գրուի շեշտով). օրինակ՝
‣ չըսաւ թէ ո՛վ է.

    8. ո՛չ ոք, ոեւէ մէկը. օրինակ՝
‣ ո՞վ սիրտ ունէ լալու.

    9. բաշխական նշանակութեամբ՝ մէկը... մէկը, ոմանք . . . ոմանք. օրինակ՝
‣ բազմաթիւ մարդիկ եկան. ով՝ հետիոտն, ով՝ ինքնաշարժով, ով՝ ուղղաթիռով.

    10. հակադրական-ժխտական իմաստով՝ ցոյց կու տայ հակադրուող անձերէն մէկուն անարժանութիւնը. օրինակ՝
‣ ո՞վ պայքարեցաւ, ո՞վ վարձատրուեցաւ։


Ո՜Վ
ձայնարկութիւն
    1. կոչական ձայնարկութիւն, որ կը դրուի այն բառէն (սովորաբար գոյական) առաջ, որուն ուղղուած է. ա՜յ, է՜յ. օրինակ՝
‣ ո՜վ մարդկային արդարութիւն, թող ես թքնեմ քո ճակատէն (Սիամանթօ).

    2. հիացումի՝ զարմանքի բացագանչութիւն.

    3. վիշտի՝ աղէտի բացագանչութիւն. օրինակ՝
‣ ո՜վ դարք, ո՜վ բարք.

    4. ծաղրի՝ հեգնանքի բացագանչութիւն:

Ովը երկարած ձեւն է Ո՚ի. օրինակ՝ Հռոմ - Հռովմ: Գաւառաբարբառներու մէջ ունինք վով ձեւը:

Անձնական յարաբերական դերանուն (միայն մարդոց մասին), որ կը գործածուի երկրորդական նախադասութեան մէջ:

Phrases
Ո՞վ գիտէ
յայտնի չէ, ոչ ոք գիտէ, չեմ գիտեր։

Ո՞վ ըսես
ամէնքը, անխտիր կերպով, ամէն մարդ:

Ո՛վ կ՚ուզէ թող ըլլայ
որեւէ խտրութիւն՝ ընտրութիւն չեմ ըներ. բոլորն ալ ինծի համար միեւնոյնն են:

Ով որ
    1. ամէն մէկը, իւրաքանչիւրը, ան որ, այն մարդը որ.
    2. մէկը, անծանօթ մարդ մը։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1869
New!
(beta)
ՔՈՎ
գոյական 1. կողք, կուշտ.

մակբայ նախադրութիւն 2. մօտ, մօտը, կողքին, կից, առընթեր:

Phrases
Քովս
    1. իմ մօտս.
    2. գրպանիս՝ բնակարանիս՝ խանութիս եւ այլնիս մէջ:

Քով քովի՝ քովէ քով
իրարու քով՝ մօտ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2436
New!
(beta)

Similar words
կ-ով
 Usage beta 1 citation 

Usage of matching Word Forms

Also search for "ք-ով" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com